جواب نارنجی پوش امانتدار تفکر و پژوهش ششم ابتدایی
درس نارنجی‌پوش امانتدار در کتاب تفکر پایه ششم ابتدایی با بیان خبرهایی واقعی از افرادی امانتدار، به‌ویژه یک رفتگر، دانش‌آموزان را با ارزش مهم امانتداری، صداقت و تصمیم‌گیری اخلاقی آشنا می‌کند. در این درس، موقعیت‌هایی بررسی می‌شود که افراد در آن میان سود شخصی و انجام کار درست باید یکی را انتخاب کنند. فعالیت‌های فردی، گفت‌وگوهای کلاسی و فعالیت در خانه، به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا نقش احساسات، عقل، مشورت و توکل به خدا را در تصمیم‌گیری‌های مهم زندگی بهتر درک کنند.
کار فردی صفحه ۳۱
پس از خواندن خبرهای صفحه‌ی قبل، چه پرسش هایی در ذهن شما مطرح شد؟ دو مورد را بنویسید.
جواب:
۱- چرا رفتگر پس دادن پول را به پولدار شدن و ثروت ترجیح داد؟
۲- این افراد بعد از اینکه کیف را به صاحبشان پس دادند، چه حسی داشتند؟
خود را به جای شخصیت های این خبرها قرار دهید. چه احساساتی در شما پیدا می شود؟
جواب:
اگر من به جای صاحب کیف بودم: ناراحت می شدم اما سعی می کردم آرامش خودم را حفظ کنم و به خداوند توکل کنم.
اگر من به جای یابنده‌ی کیف بودم: اول کنجکاو می شدم، بعد از محتویات داخل کیف اطلاع پیدا می کردم که چیز بدی نباشد سپس همه سعی ام را می کردم که صاحب کیف را پیدا کنم و یا آن را به محلی ببرم که چیزهای گمشده را می برند.
چه تصمیمی می گرفتید؟
✅ جواب:
اگر من به جای یابنده‌ی کیف بودم: پس از باز کردن کیف و آگاهی از اشیای داخل آن
با خانواده مشورت می کردم که چگونه و از چه راهی کیف را به صاحبش برگردانم و به خوبی از امانتی که دست من بود نگهداری می کردم تا سالم به دستش برسد چون امکان داشت این پول خرج بیمارستان یا کار مهمی باشد.
اگر من به جای صاحب کیف بودم: پس از آگاهی از پیدا شدن کیف
به خاطر امانتداری به نحو شایسته و با احترام از یابنده تشکر می کردم. خدا را شکر کرده و مقداری از پول را به یابنده هدیه می دادم و یا مقداری به پول به نیازمندان کمک می کردم.
فرض کنید این کیف متعلق به یکی از اعضای خانواده‌ی شما است، از یابنده‌ی آن چه انتظاری دارید؟ چرا؟
جواب: انتظار دارم کسی که کیف را پیدا کرده در نگهداری آن امانت دار باشد و آن را سالم به صاحبش برگرداند، اینکه کیف برای اعضای خانواده ام هست یا یک آدم غریبه برایم فرقی ندارد.
گفت و گو کنید صفحه ۳۲
در چنین موقعیت هایی برای تصمیم گیری به چه چیزهایی توجه می کنید؟ چرا؟
جواب: حفظ خونسردی، توکل بر خدا و کمک گرفتن از پلیس تا بتوانم بهترین تصمیم را بگیرم.
آیا مقدار مال پیدا شده در ارزش و اهمیت برگرداندن آن به صاحبش اثر دارد؟ چرا آری، چرا نه؟
جواب: بله، اگر مقدار مال خیلی ناچیز باشد می توان آن را از طرف صاحب مال صدقه داد البته اگر آن شخص را پیدا نکنیم.
آیا برای تعیین میزان مژدگانی باید به مقدار مالی که پیدا شده توجه کرد؟ چرا آری، چرا نه؟
جواب: خیر، چون برگرداندن امانت یکی از وظایف ماست و دریافت مژدگانی فقط یک لطف از طرف صاحب کیف می باشد.
آیا اصولا انتظار دریافت مژدگانی برای پس دادن مال، درست است؟
جواب: خیر، تنها اگر صاحب مال مایل باشد می تواند مژدگانی بدهد و ما نمی توانیم به آن زور بگوییم.
اگر صاحب مال مبلغ کمی به عنوان مژدگانی داد، چه قضاوتی درباره‌ی او می کنید؟ چرا؟
جواب: هیچ قضاوتی نمی کنم چون انتظاری از آن شخص ندارم.
آیا تاکنون چیزی را پیدا کرده اید؟ چه تصمیمی گرفتید؟ چرا؟
جواب: بله، یک بار در پارک یک کیف کوچک پیدا کردم که داخل آن چند کارت و مقداری پول بود. سریع کیف را به نگهبان پارک تحویل دادم تا اگر صاحبش برگشت، بتواند آن را تحویل بگیرد. این کار را انجام دادم چون یاد گرفته‌ام امانتداری یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های انسان خوب است و اگر جای صاحب آن کیف بودم، دوست داشتم کسی آن را به من برگرداند. همچنین انتظار هیچ مژدگانی هم نداشتم، چون این کار وظیفه‌ی اخلاقی من بود.
فعالیت در خانه صفحه ۳۳
احساسات ما در تصمیم گیری هایمان درباره‌ی یک موضوع تاثیر دارد که می تواند نتایج مثبت و منفی به دنبال داشته باشد. با گفتوگو با اعضای خانواده بنویسید، در چه موقعیت هایی تاثیر احساسات بر تصمیم گیری بجا و مناسب و در چه موقعیت هایی نابجا است؟ با مثال توضیح دهید.
جواب: هر تصمیم مثبت و منفی که از روی احساس گرفته شود می تواند پیامد های خوب و بدی در زندگی ما داشته باشد. به عنوان مثال اگر به خاطر دوست داشتن پدر و مادرمان به آنها نیکی کنیم و تصمیم بگیریم به خاطر رضایت آنها اخلاق و رفتار خود را خوب کنیم، تصمیم ما به جاست و باعث می شود آینده خوبی داشته باشیم اما در طرف مقابل اگر به عنوان مثال دوست ما ترک تحصیل کند و ما هم به خاطر او تصمیم به ترک تحصیل بگیریم، تصمیم اشتباهی گرفته ایم و بر زندگی آینده ما تاثیر منفی دارد.
خودارزیابی صفحه ۳۵ و ۳۶
۱– در درس‌های گذشته‌ی تفکّر و پژوهش، چه چیزهایی آموختید؟
جواب: آموختیم که بعضی از وقت ها به جز ثروت خیلی چیز های با ارزشی است و ارزش هر چیز به پول نیست.
۲– با توجّه به عملکرد خود در فعّالیت‌های جلسات گذشته، جدول زیر را کامل کنید.
۳– با بررسی نوشته‌های خود در صفحات قبلی کتاب، جدول زیر را کامل کنید.
جمع‌بندی
در پایان درس نارنجی‌پوش امانتدار، دانش‌آموزان درمی‌یابند که ارزش انسان‌ها به اخلاق و رفتار درست آن‌هاست، نه به میزان پول و ثروت. امانتداری وظیفه‌ای انسانی و اخلاقی است که نباید به انتظار پاداش یا مژدگانی انجام شود. این درس به ما می‌آموزد که در تصمیم‌گیری‌ها باید خونسردی خود را حفظ کنیم، از احساسات به‌جا استفاده کنیم، با افراد آگاه مشورت کنیم و به حقوق دیگران احترام بگذاریم. انتخاب درست، حتی اگر سخت باشد، باعث آرامش وجدان و اعتماد اجتماعی می‌شود و آینده‌ای بهتر برای فرد و جامعه رقم می‌زند.
