جواب سوالات بخش 4 درس 4 (شکل فرم) فرهنگ و هنر هفتم

در این درس از کتاب فرهنگ و هنر پایه هفتم با مفهوم شکل و فرم آشنا می‌شویم و یاد می‌گیریم که چگونه شکل ظاهری اشیا و نظم و تکرار در موسیقی به شناسایی و تشخیص آن‌ها کمک می‌کند.

درس چهارم: شکل فرم

فکر کنید صفحه ۱۱۱

برای شناخت هر شی به چه چیز یا چیزهایی نیاز داریم؟ به این عکس نگاه کنید؛ آیا می توانید یک تکه سنگ را، که هیچ نشانه ای ندارد از میان صدها تکه سنگ دیگر جدا کنید؛ برچه اساس؟

جواب:برای تشخیص اشیا به ویژگی‌های ظاهری آن‌ها توجه می‌کنیم و شکل یا فرم یکی از مهم‌ترین نشانه‌های شناسایی هر جسم است.

با نگاه کردن به تصویر بالا ، نشانه ها و تفاوت سنگ ها را بیان کنید.

جواب:سنگ‌ها از نظر ویژگی‌های ظاهری و به‌خصوص شکل و فرم با هم تفاوت دارند. شکل یا فرم، مهم‌ترین ویژگی برای بازشناسی جسم است.

سوال صفحه ۱۱۲

با استفاده از آنچه در فصول قبل آموخته اید به یاد می آورید چگونه اصوات شکل پیدا می کردند؟

جواب:به کمک حافظه، الگوهای ضربی، الگوهای ملودیک و تکرار می‌توان شکل و ساختار صداها را در ذهن تشخیص داد و آن‌ها را به صورت فرم موسیقایی درک کرد.

همه ما اثر زیبای محلی خراسانی، نوایی نوایی را می شناسیم. در این نمونه، کدام یک دائما تکرار می شود و کدام یک تغییر می کند؟

جواب:ملودی تکرار می‌شود و متن یا شعر می‌تواند تغییر کند. به همین دلیل حتی با حذف شعر، می‌توان ملودی نوایی نوایی را تشخیص داد.

تجربه کنید صفحه ۱۱۲

بیایید یک مورد جالب دیگر را هم در این لحن پیدا کنیم. وزن عبارت «نوایی نوایی» را به آرامی روی پای خود بزنید. ن َ ـ/ وا/ یی/ن َ ـ/ وا/ یی/ در برابر هر بخش یک ضربه به میز یا پای خود بزنید. آیا الگویی را که تکرار می شود، می شنوید؟

 جواب:بله. با ضربه زدن منظم می‌توان الگوی تکرارشونده وزن عبارت را تشخیص داد.

خود ارزیابی  صفحه ۱۱۳

فرم قطعه نوایی نوایی را با توجه به دستورالعمل زیر نام گذاری کنید و کنار هر بند از شعر بنویسید. در ملودی نوایی نوایی دو لحن تکرار شونده وجود دارد.

لحن 1یا A به همراه این بند خوانده می شود:

A [ نوایی نوایی، نوایی نوایی       همه با وفایند تو گل بی وفایی]

و لحن دوم یا B به همراه این بند خوانده می شود:

B [غمت در نهانخانه دل نشیند      بنازی که لیلی به محمل نشیند]

حالا به این اثر گوش کنید و در کنار هر بند از شعر آن که در زیر آمده بنویسید که کدام لحن آمده است. B یا A

جاهای خالی را برای تکمیل شکل نهایی اثر پر کنید.

جمع‌بندی

در این درس آموختیم که هر جسم فرم مخصوص به خود را دارد و در موسیقی نیز تکرار و تغییر ملودی‌ها باعث ایجاد فرم می‌شود. همچنین با تشخیص بخش‌های تکرارشونده در آهنگ، مانند ملودی «نوایی نوایی»، آشنا شدیم.