سوالات درس 18 دریا، نعمت خداوندی مطالعات ششم با جواب
دریاها و اقیانوس‌ها از مهم‌ترین منابع طبیعی جهان به شمار می‌روند و نقش حیاتی در زندگی انسان‌ها دارند. خداوند متعال در قرآن کریم نیز به نعمت دریا اشاره کرده و فواید آن را برای انسان‌ها یادآوری کرده است. در این درس از مطالعات اجتماعی پایه ششم ابتدایی، به بررسی اهمیت دریا، منابع ارزشمند آن و تأثیر آن بر زندگی اقتصادی و اجتماعی پرداخته شده است. در ادامه، سوالات این درس همراه با پاسخ ارائه می‌شوند.
سوالات درس هجدهم: دریا، نعمت خداوندی
- در آیه 14 سوره نحل، خداوند به کدام نعمت اشاره می‌کند؟
پاسخ: در این آیه، خداوند دریا را به عنوان یکی از نعمت‌های بزرگ خود معرفی می‌کند. - چرا خلیج فارس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و چرا به آن «انبار نفت جهان» می‌گویند؟
پاسخ: به دلیل وجود منابع فراوان نفت و گاز در این منطقه، خلیج فارس اهمیت زیادی دارد. مقدار زیاد این منابع موجب شده که این منطقه را «انبار نفت جهان» بنامند. - نفت و گاز در خلیج فارس از کدام بخش‌ها استخراج می‌شود؟
پاسخ: این منابع عمدتاً از بستر کم‌عمق خلیج فارس، در نزدیکی سواحل، استخراج می‌شوند. - چگونه نفت کشورهای حوزه خلیج فارس به سایر نقاط جهان منتقل می‌شود؟
پاسخ: نفتکش‌های بزرگ روزانه از خلیج فارس و تنگه هرمز عبور کرده و نفت را به کشورهای دیگر منتقل می‌کنند. - چه تعداد گونه ماهی در آب‌های ایران زندگی می‌کنند و چه اهمیتی دارند؟
پاسخ: در دریاهای ایران صدها گونه ماهی زیست می‌کنند که برخی از آن‌ها ارزش غذایی بالایی دارند و برخی دیگر ماهیان زینتی محسوب می‌شوند. - دریای خزر از نظر شیلاتی چه ویژگی خاصی دارد؟
پاسخ: دریای خزر بزرگ‌ترین منبع ماهیان خاویاری در جهان محسوب می‌شود. - به چه ماده غذایی «مروارید سیاه» گفته می‌شود و چرا؟
پاسخ: خاویار که از تخم ماهیان خاویاری دریای خزر به دست می‌آید، به دلیل ارزش بالای آن «مروارید سیاه» نامیده می‌شود. - در چه بازه زمانی صید ماهی در دریای خزر ممنوع است و دلیل آن چیست؟
پاسخ: از ابتدای بهار تا اوایل پاییز، صید ماهی ممنوع است زیرا این زمان فصل تخم‌ریزی ماهیان است. - ماهیگیری در آب‌های ایران به چه روش‌هایی انجام می‌شود؟
پاسخ: در سواحل، از لنج‌ها و قایق‌های کوچک استفاده می‌شود اما برای صید در آب‌های عمیق، کشتی‌های پیشرفته و مجهز به سردخانه و ابزار مدرن نیاز است. - چند نمونه از ماهی‌های دریای خزر را نام ببرید.
پاسخ: کولی، سفید، سوف، کپور، کفال، کیلکا و ماهیان خاویاری (تاس ماهی، اوزون‌برون، فیل ماهی). - برخی از آبزیان خوراکی خلیج فارس و دریای عمان را نام ببرید.
پاسخ: ماهی سرخو، سنگسر، حلوا، قباد، شوریده، زبیده، میگو و ماهی شیر. - فرایند تهیه کنسرو ماهی چگونه است؟
پاسخ: پس از صید، ماهی‌ها با کامیون‌های یخچال‌دار به کارخانه منتقل شده، در دیگ‌های مخصوص پخته شده و سپس در قوطی‌ها ریخته می‌شوند. پس از افزودن نمک و روغن و خروج هوا از قوطی‌ها، درب آن‌ها بسته شده تا از فساد جلوگیری شود. - مردم شهرهای بندری بیشتر به چه مشاغلی مشغول هستند؟
پاسخ: علاوه بر صیادی، مردم این مناطق در بارگیری و تخلیه کالاها، انبارداری، کارخانه‌های کشتی‌سازی و لنج‌سازی یا تعمیرات این صنایع مشغول به کار هستند. - در اطراف کدام شهرها کارخانه‌های کشتی‌سازی و لنج‌سازی وجود دارد؟
پاسخ: در شهرهایی مانند بندرعباس، بوشهر، چابهار و همچنین نکا در سواحل دریای خزر. - دریا چه نقشی در صنعت گردشگری ایران دارد؟
پاسخ: هر ساله افراد زیادی برای تفریح به سواحل شمالی سفر می‌کنند. همچنین سواحل جنوبی و جزایری مانند کیش و قشم در فصل زمستان مورد استقبال گردشگران قرار می‌گیرند. - چند نمونه از موجودات ارزشمند خلیج فارس و دریای عمان را نام ببرید.
پاسخ: ماهیان زینتی، مرجان‌ها، صدف‌ها، لاک‌پشت‌های نادر، دلفین‌ها و نهنگ‌ها.
جمع‌بندی
دریاها و اقیانوس‌ها نقش مهمی در تأمین منابع غذایی، سوخت‌های فسیلی، حمل‌ونقل و گردشگری دارند. آب‌های ایران نیز با دارا بودن گونه‌های مختلف ماهیان و سایر جانداران دریایی، اهمیت بالایی از نظر اقتصادی و محیط‌زیستی دارند. در این درس، با ارزش‌های دریا، منابع آن و تأثیرش بر زندگی مردم آشنا شدیم. حفظ این منابع و استفاده پایدار از آن‌ها برای نسل‌های آینده بسیار حائز اهمیت است.
