جواب فعالیت های درس 9 (نوجوان باهوش، آشپز زادۀ وزیر، گریۀ امیر) فارسی هشتم
درس نهم کتاب فارسی پایه هشتم، با سه داستان کوتاه و آموزنده از سه شخصیت برجسته و مهم تاریخ ایران بهویژه در دوره قاجار یعنی «نوجوان باهوش»، «آشپز زاده وزیر» و «گریه امیر» به ما تصویری از هوش، پشتکار، مسئولیتپذیری و تلاش برای پیشرفت اجتماعی و فردی ارائه میدهد. این داستانها هم آموزنده هستند و هم ما را با چهرههایی همچون امیرکبیر و قائممقام فراهانی بیشتر آشنا میکنند. در ادامه، به بررسی دقیق پاسخهای این درس میپردازیم.

جواب خودارزیابی صفحه ۷۳ درس نهم فارسی هشتم
۱- پرسشهای قائم مقام فراهانی برای آزمایش فرزندانش چه بود؟
پاسخ: از فرزندانش دربارهی شاعر یک شعر خاص پرسید و همچنین دانستنیهایی مانند اینکه کاشف الکل چه کسی بوده است را از آنها جویا شد.
۲- ویژگیهای مشترک امیرکبیر و قائم مقام فراهانی چیست؟
پاسخ: این دو شخصیت بزرگ، هر دو در دوران خود به مقام صدارت رسیدند. از نظر هوش، درک بالا و تلاش بیوقفه برای یادگیری و خدمت به کشور با هم شباهت زیادی داشتند. هر دو با نادانی موجود در جامعه آن زمان مقابله کرده و برای پیشرفت ایران تلاش کردند.
۳- خدمات قائم مقام فراهانی و امیرکبیر به ایران چه بوده است؟
پاسخ: قائم مقام فراهانی در زمینههای سیاسی، خدمات مهمی به کشور ارائه کرد و قراردادهای سودمندی بست. امیرکبیر نیز کارهای بزرگی انجام داد از جمله تأسیس مدرسه دارالفنون، فرستادن دانشآموزان ایرانی به کشورهای پیشرفته برای تحصیل، راهاندازی روزنامه، و جلوگیری از اسراف درباریان.
جواب گفتوگو صفحه ۷۳ فارسی هشتم
۱- درباره یکی از شخصیتهای معروف استان، شهر، روستا یا منطقه خود تحقیق کنید و نتیجه آن را در کلاس گزارش دهید.
پاسخ: این فعالیت باید توسط دانشآموز انجام شود.
۲- متن «آشپز زاده وزیر» یا «نوجوان باهوش» را در کلاس نمایش دهید.
پاسخ: این کار نیز به عهدهی خود دانشآموزان در کلاس واگذار شده است.
جواب فعالیتهای نوشتاری صفحه ۷۴ فارسی هشتم
۱- واژههای مهمّ املایی را از متن درس بیابید و بنویسید.
پاسخ: برخی از واژههای مهم املایی در این درس عبارتاند از: فرزندان حقیقی، مسئول، اطرافیان، صدای رسا، خطاب، واکسینه، از قضا، حاضر، طراوت، ماه صفر، قلک، ذهن، قلم و کاغذ، ظرفها، هیاهوی کلاغها، فاصله، اسحاق، حکمت، استعداد بینظیر، انیس و مونس، حفظ اشعار و مطالب، قائم مقام، معرفی.
۲- در هر یک از جملههای زیر، صفتهای بیانی را بیابید.
پاسخ:
– در جمله «زنان اندیشمند، در سربلندی ایران عزیز، نقش مؤثر داشتهاند» صفات بیانی عبارتاند از: اندیشمند، عزیز، مؤثر.
– در جمله «من آیندهای درخشان برای این نوجوان میبینم» صفت بیانی: درخشان.
– در جمله «برگهای سبز، زیر نور گرم خورشید میدرخشیدند» صفات بیانی: سبز، گرم.
۳- واژههای زیر را با صفتهای بیانی مناسب، گسترش دهید.
پاسخ:
– مطالب ⇒ مطالب خواندنی
– کاشف ⇒ کاشف توانا
– لهجه ⇒ لهجه شیرین
– دریا ⇒ دریای طوفانی
– حرم ⇒ حرم مطهر

جمعبندی
در درس نهم فارسی هشتم، ما با مفاهیمی چون هوش، تلاش فردی، خدمات اجتماعی، علمگرایی و وطندوستی آشنا میشویم. این مفاهیم از طریق داستانهایی که ریشه در تاریخ کشورمان دارند، به شکلی ملموس و قابل درک برای نوجوانان روایت شدهاند. شخصیتهایی مانند امیرکبیر و قائممقام فراهانی، الگوهای روشنی از راهی هستند که انسانها با تلاش و علم میتوانند طی کنند و تأثیر ماندگاری بر جامعه خود بگذارند. این درس، ما را به اندیشه و پرسشگری دعوت میکند و اهمیت دانش و آزادگی را در زندگی فردی و اجتماعی یادآور میشود.
برای مطالعه معنی و آرایه های ادبی درس نهم فارسی هشتم به قسمت زیر مراجعه کنید:











