جواب سوالات درس پانزدهم فارسی چهارم دبستان (شیر و موش)
داستان «شیر و موش» یکی از داستان‌های آموزنده و پرمفهوم کتاب فارسی پایه چهارم ابتدایی است که از آثار پندآموز مثنوی مولوی الهام گرفته شده است. در این داستان، دانش‌آموزان یاد می‌گیرند که حتی موجودات کوچک و ضعیف نیز می‌توانند در زمان نیاز کمک بزرگی به دیگران کنند. پیام‌های اخلاقی این درس مانند قدرشناسی، کمک به دیگران و نیکی کردن بدون چشم‌داشت، در قالب داستانی جذاب و شیرین بیان شده‌اند. در ادامه، پاسخ کامل سوالات مربوط به این درس ارائه شده است.
✅ جواب درست و نادرست صفحه ۱۱۴ فارسی چهارم
۱- شیر، خطای موش را بخشید.
✅ درست
۲- صیّاد برای شکار شیر، دام نهاده بود.
❌ نادرست
۳- فقط افراد قوی می‌توانند به دیگران کمک کنند.
❌ نادرست
✅ جواب درک مطلب صفحه ۱۱۴ فارسی چهارم
۱- موش برای رهایی از چنگال شیر چه کرد؟
🔸 موش شروع کرد به زاری و درخواست کمک، و از شیر با واژه‌هایی پر احترام مثل سلطان جنگل تعریف و تمجید کرد.
۲- هدف صیاد از گذاشتن دام چه بود؟
🔸 صیاد دنبال شکار گرگ بود و برای همین هم دام گذاشته بود.
۳- از میان ویژگی‌های زیر، یک ویژگی برای شیر و یک ویژگی برای موش انتخاب کنید. از متن برای پاسخ خود دلیلی بیاورید.
-
موش:
-
بازیگوش چون گوش شیر را گاز می‌گرفت و با او بازی می‌کرد.
-
قدرشناس چون وقتی دید شیر در دام افتاده، فوراً برای کمک به سراغش رفت و طناب‌ها را برید.
-
-
شیر:
-
قوی پنجه چون در داستان آمده بود که با پنجه‌اش می‌خواست موش را له کند.
-
بزرگ‌منش چون با اینکه می‌توانست موش را نابود کند، دلش به حالش سوخت و او را بخشید.
-
۴- از بیت زیر چه پندی می‌گیرید؟
«شیر چون موش را رهایی داد *** خود رها شد ز پنجه‌ی صیاد»
🔸 این بیت به ما یادآوری می‌کند که اگر به دیگران نیکی کنیم، خودمان هم در زمان سختی از کمک و لطف خداوند بهره‌مند می‌شویم.
۵- چرا موش به کمک شیر رفت؟
🔸 چون می‌خواست مهربانی و خوبی شیر را که او را بخشیده بود، جبران کند.
✅ جواب واژه‌آموزی صفحه ۱۱۴ فارسی چهارم
-
نمک‌زار جایی است که سراسر آن را نمک فرا گرفته است.
-
چمن‌زار جایی است که چمن‌ها در آن سبز شده‌اند.
-
گل‌زار جایی است پر از گل‌های زیبا و رنگارنگ.
✅ جواب درک و دریافت صفحه ۱۲۱ فارسی چهارم
۱- در ابتدای داستان، چرا با اینکه نین درسش را خوانده بود، نتیجه خوبی نگرفته بود؟
🔸 چون در هنگام درس خواندن حواسش پرت شده بود؛ برادر کوچک‌تر، دوستش و مادرش ذهن او را از درس دور کرده بودند.
2- خانم ژرمن بیشتر وقت خود را به چه کاری مشغول بود؟
🔸 بیشتر وقتش را صرف نگهداری از گل‌ها و باغچه‌اش می‌کرد.
3- چرا با اینکه خانم ژرمن به نین گفته بود تا هر بار یکی از مرواریدها را کنار بگذارد، او برای همه مرواریدها درس را تکرار کرد؟
🔸 چون نین می‌خواست مطمئن شود که آیا مرواریدها واقعاً اثر جادویی دارند یا نه، به همین خاطر همه را امتحان کرد.
۴- با وجود موفقیت نین، چه مسئله‌ای باعث نگرانی او در مدرسه شده بود؟
🔸 او نگران بود که فکر کند موفقیتش فقط به خاطر آن مرواریدهاست و نه تلاش و تمرکزش.
۵- به نظر شما مروارید اصلی چه چیزی بود؟
🔸 تمرکز کردن روی درس‌ها و مرور آن‌ها با دقت، همان مروارید واقعی بود که باعث موفقیتش شد.
۶- جمله‌های زیر را با توجه به متن داستان، مرتب کنید:
۱️⃣ نین درس را بلد نبود و معلّم او را دعوا کرد.
۲️⃣ خانم ژرمن هفت مروارید به نین داد.
۳️⃣ بر عکس همیشه، نین به جای اینکه به باغ برود به اتاقش رفت و در آنجا درس خواند.
۴️⃣ نین مرواریدها را در دست گرفت و به تعداد آن‌ها درسش را مرور کرد.
۵️⃣ حالا دیگر وقتی معلّم از نین درس می‌پرسید، پرسش‌ها را از اوّل تا آخر بلد بود.
۶️⃣ نین فکر می‌کرد علّت موفقیت او مرواریدهای سرخ هستند و غمگین بود.
۷️⃣ خانم ژرمن به او گفت: «علّت موفقیت تو این است که با دقت درس را خوانده‌ای».
✅ جواب مثل صفحه ۱۲۲ فارسی چهارم
🔸 مثلی که در داستان «شیر و موش» بیان شده، مفهوم این ضرب‌المثل را دارد:
«از هر دست بدهی از همان دست هم می‌گیری.»
یعنی هر کاری که در حق دیگران انجام دهی، نتیجه‌اش به خودت باز می‌گردد.
جمع‌بندی
درس «شیر و موش» یکی از آموزنده‌ترین و پندآموزترین درس‌های کتاب فارسی چهارم است که به زبان ساده و با استفاده از داستانی دلنشین، مفاهیمی چون بزرگواری، قدرشناسی، یاری رساندن و اثر نیکی کردن را به کودکان آموزش می‌دهد. این درس نشان می‌دهد که نه تنها انسان‌ها، بلکه حیوانات نیز می‌توانند در داستان‌ها درس‌های بزرگی برای ما داشته باشند. اگر چه شیر نیرومند بود و موش ضعیف، اما همین موش با محبت و تیزهوشی خود توانست به موقع شیر را نجات دهد. پس هیچ‌کس را نباید دست‌کم گرفت و باید همیشه خوبی کرد، چون نیکی کردن دیر یا زود به خود انسان باز می‌گردد.
برای مطالعه کلمات درس پانزدهم فارسی چهارم ابتدایی به قسمت زیر مراجعه کنید:
