سوالات جامعه شناسی دوازدهم انسانی درس دوم با جواب + آزمون تستی

درس دوم از کتاب جامعه‌شناسی دوازدهم انسانی به بررسی اصول و ویژگی‌های علوم اجتماعی و علوم انسانی می‌پردازد و اهمیت آن‌ها را در شناخت و تحلیل پدیده‌های اجتماعی توضیح می‌دهد. این علوم با هدف تحلیل و پیش‌بینی رفتارهای اجتماعی و انسانی، بستری برای فهم بهتر جامعه و جهان اجتماعی فراهم می‌کنند. در این مقاله به سوالات درس دوم پاسخ داده شده است.

سوالات و پاسخ‌های جامعه‌شناسی دوازدهم (درس دوم)

۱. چگونه می‌توان علوم اجتماعی را تعریف کرد؟
علوم اجتماعی شامل دانش‌هایی است که اجتماعات انسانی و کنش‌های متقابل آن‌ها را از لحاظ تأثیرگذاری و تأثیرپذیری به طور علمی تحلیل می‌کند.

۲. یک تعریف دیگر از علوم اجتماعی چیست؟
به مجموعه‌ای از دانش‌ها که به بررسی علمی پدیده‌های اجتماعی می‌پردازند، علوم اجتماعی گفته می‌شود.

۳. موضوعات مورد بررسی در علوم انسانی، علوم اجتماعی و علوم طبیعی چیستند؟
در علوم طبیعی، پدیده‌های طبیعی که خارج از اراده انسان‌ها هستند مطالعه می‌شوند؛ در علوم انسانی، کنش‌های انسانی و پیامدهای آن‌ها بررسی می‌شود؛ و در علوم اجتماعی، کنش‌های اجتماعی و نتایج آن‌ها محور مطالعه است.

۴. علوم اجتماعی با علوم انسانی چه رابطه‌ای دارد؟
علوم انسانی تمام کنش‌های آگاهانه و ارادی انسان را در بر می‌گیرد، اما علوم اجتماعی تنها به کنش‌های اجتماعی انسان پرداخته و به عنوان شاخه‌ای از علوم انسانی محسوب می‌شود.

۵. برای هر یک از علوم طبیعی، علوم انسانی و علوم اجتماعی مثالی بزنید.

• علوم طبیعی: فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی.
• علوم انسانی: اخلاق، روان‌شناسی، هنر.
• علوم اجتماعی: جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی، حقوق.

۶. فایده‌های علوم طبیعی چیست؟

• شناخت قوانین طبیعت و پیش‌بینی حوادث طبیعی.
• افزایش تسلط انسان بر طبیعت.
• کاهش محدودیت‌های طبیعی برای انسان.

۷. مزایای علوم انسانی و اجتماعی چیست؟

• فهم بهتر معانی کنش‌های انسانی و آثار آن‌ها.
• شناخت عوامل موثر بر رفتار انسان.
• فراهم‌سازی بسترهای انتقاد از رفتارهای ناپسند انسان‌ها و آموزش شیوه‌های بهتر برای استفاده از علوم طبیعی.

۸. مزایای علوم اجتماعی به تنهایی چیست؟

• درک عمیق‌تر از پدیده‌های اجتماعی.
• امکان پیش‌بینی اثرات اجتماعی و پیشگیری از آسیب‌ها.
• تقویت همدلی بین افراد و جوامع مختلف.

۹. چرا علوم اجتماعی اهمیت بیشتری از علوم طبیعی دارد؟
چون علوم اجتماعی با آگاهی‌بخشی به انسان‌ها، امکان استفاده درست از فناوری و علوم طبیعی را فراهم می‌کند.

۱۰. جامعه‌شناسی را چگونه تعریف می‌کنید؟
جامعه‌شناسی به مطالعه علمی کنش‌های اجتماعی و ساختارهای اجتماعی می‌پردازد.

۱۱. دلیل تقسیم جامعه‌شناسی به حوزه‌های متفاوت چیست؟
این تقسیم‌بندی بر اساس میزان نزدیکی به علوم طبیعی و استفاده از روش‌های تجربی و حسی صورت گرفته است.

۱۲. چه شاخه‌هایی در علوم اجتماعی وجود دارد؟
برخی شاخه‌ها عبارت‌اند از: تاریخ، اقتصاد، زبان‌شناسی، حقوق، مردم‌شناسی، سیاست و مدیریت.

۱۳. عدم آشنایی مدیران ارشد با علوم انسانی چه پیامدهایی دارد؟
برنامه‌ریزان که از مسائل اجتماعی و انسانی آگاه نباشند، ممکن است در تصمیم‌گیری‌ها دچار خطاهای بزرگی شوند.

۱۴. سیطره فناوری بر زندگی چه عواقبی می‌تواند داشته باشد؟
می‌تواند باعث کاهش خلاقیت در جامعه و ایجاد سبک زندگی ماشینی شود، به طوری که نوآوری‌های اجتماعی محدود شود.

۱۵. کدام رشته‌های علوم اجتماعی آینده شغلی بهتری دارند؟
رشته‌هایی مانند روان‌شناسی اجتماعی و حقوق به دلیل جذابیت و اعتبار بیشتر، محبوبیت بیشتری میان جوانان دارند.

۱۶. آیا معیار دیگری غیر از آینده شغلی برای مقایسه رشته‌های علوم اجتماعی وجود دارد؟
بله، معیارهایی چون آرامش روانی، میزان ارتباط اجتماعی، اعتماد به نفس و حس خود شکوفایی هم در این زمینه حائز اهمیت هستند.

۱۷. چرا پیش‌بینی پدیده‌ها در علوم اجتماعی دشوارتر از علوم طبیعی است؟
زیرا کنش‌های اجتماعی به دلیل تنوع و ارادی بودن پیچیده‌تر هستند.

۱۸. شناخت قوانین زندگی چه تأثیری دارد؟
این شناخت باعث می‌شود افراد بهتر از فرصت‌های اجتماعی بهره‌مند شده و از آسیب‌های احتمالی دور بمانند.

۱۹. چه تفاوت‌های دیگری بین علوم اجتماعی و علوم طبیعی وجود دارد؟
علوم اجتماعی ظرفیت داوری و نقد هنجارهای اجتماعی را دارد، در حالی که علوم طبیعی بیشتر بر قوانین حسی و تجربی تأکید می‌کند.

۲۰. ظرفیت داوری در علوم اجتماعی به چه معناست؟
به معنای توانایی نقد و اصلاح ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی و نیز ارزیابی اثرات علوم طبیعی و فناوری‌هاست.

سوالات چهارگزینه‌ای درس ۲ جامعه شناسی دوازدهم

۱- کدام گزینه تعریف دقیق‌تری از علوم اجتماعی ارائه می‌دهد؟

الف) مجموعه دانش‌هایی که پدیده‌های طبیعی را مستقل از اراده انسان مطالعه می‌کنند.
ب) مجموعه دانش‌هایی که کنش‌های فردی انسان را بدون توجه به زندگی اجتماعی بررسی می‌کنند.
ج) مجموعه دانش‌هایی که اجتماعات و پدیده‌های اجتماعی را از نظر اثرگذاری و اثرپذیری بر کنش‌ها و زندگی اجتماعی، به‌صورت علمی مطالعه می‌کنند.
د) دانش‌هایی که فقط به بررسی فناوری‌های جدید می‌پردازند.

۲- تفاوت اصلی موضوع مطالعه علوم طبیعی، علوم انسانی و علوم اجتماعی در کدام گزینه به‌درستی بیان شده است؟

الف) علوم طبیعی پدیده‌های طبیعی، علوم انسانی کنش‌های آگاهانه و ارادی انسان و پیامدهای آن و علوم اجتماعی کنش‌های اجتماعی و پیامدهای آن را بررسی می‌کنند.
ب) علوم طبیعی و علوم اجتماعی هر دو فقط پدیده‌های مستقل از اراده انسان را بررسی می‌کنند.
ج) علوم انسانی فقط پدیده‌های طبیعی و علوم اجتماعی فقط پدیده‌های فردی را مطالعه می‌کنند.
د) هر سه دسته از علوم، دقیقاً موضوع مطالعه یکسانی دارند.

۳- چرا علوم اجتماعی را زیرمجموعه علوم انسانی می‌دانند؟

الف) زیرا علوم اجتماعی فقط به طبیعت و پدیده‌های طبیعی توجه دارد.
ب) زیرا همه علوم انسانی صرفاً با روش‌های تجربی مطالعه می‌شوند.
ج) زیرا علوم اجتماعی گسترده‌تر از همه علوم انسانی است.
د) زیرا علوم انسانی همه کنش‌های آگاهانه و ارادی انسان را دربرمی‌گیرد، اما علوم اجتماعی تنها بخشی از آن، یعنی کنش‌های اجتماعی را بررسی می‌کند.

۴- کدام گزینه شامل رشته‌هایی از علوم اجتماعی است؟

الف) فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی
ب) جامعه‌شناسی، حقوق و اقتصاد
ج) اخلاق، عرفان و الهیات
د) زمین‌شناسی، جغرافیای طبیعی و شیمی

۵- یکی از مهم‌ترین فواید علوم طبیعی چیست؟

الف) شناخت قوانین طبیعت و کمک به پیش‌بینی و پیشگیری از برخی حوادث طبیعی
ب) نقد و اصلاح ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی
ج) فهم معانی کنش‌های انسان‌ها
د) داوری درباره ارزش‌های اجتماعی

۶- کدام مورد از فواید علوم انسانی و علوم اجتماعی محسوب می‌شود؟

الف) حذف کامل محدودیت‌های طبیعی بدون استفاده از فناوری
ب) بی‌نیاز کردن انسان از شناخت کنش‌های خود
ج) شناخت معانی کنش‌های انسان، شناسایی عوامل مؤثر بر آن‌ها و کمک به نقد کنش‌های ناپسند
د) مطالعه پدیده‌هایی که کاملاً مستقل از اراده انسان هستند.

۷- علوم اجتماعی چگونه می‌تواند به کاهش آسیب‌های اجتماعی کمک کند؟

الف) با نادیده گرفتن نظم و قواعد جهان اجتماعی
ب) با شناخت پدیده‌های اجتماعی، پیش‌بینی پیامدهای آن‌ها و کشف قواعد جهان اجتماعی
ج) با محدود کردن مطالعه به پدیده‌های طبیعی
د) با حذف ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی از زندگی انسان

۸- چرا در محتوای درس، علوم اجتماعی از جهت هدایت استفاده انسان از علوم طبیعی و فناوری اهمیت ویژه‌ای دارد؟

الف) زیرا علوم اجتماعی جایگزین همه علوم طبیعی می‌شود.
ب) زیرا علوم اجتماعی فقط ابزارهای فناوری را تولید می‌کند.
ج) زیرا علوم اجتماعی مانع پیشرفت دانش‌های طبیعی می‌شود.
د) زیرا فرصت‌ها و محدودیت‌های فناوری را بررسی کرده و امکان داوری درباره شیوه صحیح استفاده از علوم طبیعی و فناوری را فراهم می‌کند.

۹- کدام گزینه تعریف مناسبی از علم جامعه‌شناسی است؟

الف) علم شناخت کنش‌های اجتماعی و ساختار اجتماعی
ب) علم مطالعه پدیده‌های طبیعی مستقل از انسان
ج) علم بررسی صرف قوانین حقوقی
د) علم مطالعه ویژگی‌های زیستی انسان

۱۰- مطالعه تأثیر نهاد آموزش بر نهاد اقتصاد و تأثیر متقابل اقتصاد بر آموزش، نمونه‌ای از کدام نوع جامعه‌شناسی است؟

الف) جامعه‌شناسی خرد
ب) جامعه‌شناسی کلان
ج) روان‌شناسی فردی
د) علوم طبیعی

۱۱- بررسی نقش‌ها، هنجارها، نمادها و گروه‌های کوچک اجتماعی بیشتر در کدام حوزه قرار می‌گیرد؟

الف) جامعه‌شناسی کلان
ب) جامعه‌شناسی تاریخی
ج) جامعه‌شناسی خرد
د) فلسفه اجتماعی

۱۲- تقسیم جامعه‌شناسی به حوزه‌ها و رویکردهای متفاوت، بر چه اساسی صورت گرفته است؟

الف) میزان دوری یا نزدیکی آن‌ها به علوم طبیعی و استفاده از روش‌های حسی و تجربی
ب) میزان قدمت هر رشته علمی
ج) تعداد دانشجویان هر رشته
د) تفاوت میان جوامع شرقی و غربی

۱۳- کدام رشته علوم اجتماعی به مطالعه افزایش و کاهش جمعیت و پدیده مهاجرت می‌پردازد؟

الف) مردم‌شناسی
ب) جمعیت‌شناسی
ج) علم سیاست
د) مدیریت

۱۴- بررسی آداب‌ورسوم، سنت‌ها و روابط میان اقوام و گروه‌های مختلف، موضوع مطالعه کدام رشته است؟

الف) جغرافیای انسانی
ب) باستان‌شناسی
ج) علم حقوق
د) مردم‌شناسی

۱۵- بررسی آثار و ابزارهای باقی‌مانده از انسان‌ها برای شناخت کنش‌ها و تعامل‌های گذشته، بیشتر با کدام رشته مرتبط است؟

الف) باستان‌شناسی
ب) اقتصاد
ج) جمعیت‌شناسی
د) علم زبان‌شناسی

۱۶- چرا حضور افرادی بدون دانش کافی در حوزه علوم انسانی و اجتماعی در میان برنامه‌ریزان کلان کشور می‌تواند مشکل‌ساز باشد؟

الف) زیرا برنامه‌ریزی کشور هیچ ارتباطی با پدیده‌های انسانی ندارد.
ب) زیرا ممکن است برنامه‌ریزان شناخت کافی از کنش‌ها و پدیده‌های اجتماعی نداشته باشند و در تصمیم‌گیری دچار خطا شوند.
ج) زیرا علوم طبیعی به‌تنهایی تمام مسائل اجتماعی را حل می‌کنند.
د) زیرا برنامه‌ریزی فقط به توانایی استفاده از فناوری وابسته است.

۱۷- اگر فناوری به‌جای آنکه تحت هدایت انسان باشد، بر شیوه زندگی انسان‌ها مسلط شود، کدام پیامد محتمل‌تر است؟

الف) افزایش قطعی خلاقیت و تفکر واگرا در همه افراد
ب) حذف کامل نیاز انسان به تصمیم‌گیری
ج) کاهش خلاقیت و نوآوری و ماشینی‌تر شدن سبک زندگی
د) از بین رفتن تمام نهادهای اجتماعی

۱۸- چرا پیش‌بینی و بررسی پدیده‌های اجتماعی معمولاً پیچیده‌تر از پدیده‌های طبیعی است؟

الف) زیرا کنش‌ها و پدیده‌های اجتماعی آگاهانه، ارادی و متنوع هستند.
ب) زیرا در علوم اجتماعی هیچ روشی برای مطالعه وجود ندارد.
ج) زیرا همه پدیده‌های اجتماعی کاملاً ثابت و تغییرناپذیرند.
د) زیرا انسان‌ها هیچ نقشی در شکل‌گیری پدیده‌های اجتماعی ندارند.

۱۹- کدام گزینه بیانگر یکی از تفاوت‌های مهم علوم اجتماعی با علوم طبیعی، علاوه بر تفاوت در روش‌های گردآوری و تحلیل اطلاعات است؟

الف) علوم اجتماعی هیچ ارتباطی با ارزش‌ها و هنجارها ندارند.
ب) علوم اجتماعی ظرفیت داوری درباره ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی و نقد و اصلاح آن‌ها را دارند.
ج) علوم طبیعی همواره کنش‌های اجتماعی را مطالعه می‌کنند.
د) علوم اجتماعی فقط برای تولید ابزارهای فناورانه به وجود آمده‌اند.

۲۰- چرا علوم انسانی را «علوم تفهمی» و «علوم انتقادی» می‌نامند؟

الف) زیرا فقط به ساخت ابزارهای جدید می‌پردازند.
ب) زیرا تنها از روش‌های آزمایشگاهی استفاده می‌کنند.
ج) زیرا پدیده‌های طبیعی را بدون دخالت انسان بررسی می‌کنند.
د) زیرا به فهم معانی کنش‌های انسان می‌پردازند و امکان نقد کنش‌های ناپسند را فراهم می‌کنند.

پاسخنامه تست درس ۲ جامعه شناسی دوازدهم انسانی

جمع‌بندی

علوم اجتماعی و انسانی، برخلاف علوم طبیعی که بیشتر با پدیده‌های فیزیکی و غیر ارادی سروکار دارند، به بررسی جنبه‌های آگاهانه و اجتماعی زندگی انسان می‌پردازند. این علوم به افراد و جوامع کمک می‌کنند تا با تحلیل رفتارها و آگاهی‌بخشی، به بهبود شرایط اجتماعی و زندگی خود بپردازند و از آثار منفی فناوری و کنش‌های ناپسند جلوگیری کنند. فهم عمیق این علوم، باعث همبستگی بیشتر و ارتقای فرهنگ و ارزش‌های اجتماعی خواهد شد.