سوالات درس هفتم ایران در دورۀ حكومت رضاشاه تاریخ دوازدهم انسانی با جواب + آزمون تستی همراه با پاسخنامه
دوره حکومت رضاشاه یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر ایران است که تغییرات اساسی در ساختارهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور به وجود آورد. این دوره با وقوع کودتای ۱۲۹۹ آغاز شد و تا سال ۱۳۲۰ ادامه یافت. در این مقاله به بررسی سوالات مهم مربوط به درس هفتم تاریخ پایه دوازدهم انسانی پرداخته و پاسخ‌های دقیق ارائه می‌دهیم.
سوالات و پاسخ‌های درس 7 تاریخ دوازدهم انسانی
۱. زمان وقوع و نتیجه کودتای سیاه چه بود؟
- در سوم اسفند ۱۲۹۹ کودتایی در تهران به وقوع پیوست که نتیجه آن زوال سلسلە قاجار و برآمدن حکومت پهلوی بود.
۲. دلیل و برنامه‌ریزی کدام کشور برای کودتای سیاه بود؟
- انگلستان برای دستیابی به اهداف خود، در صدد تغییر حکومت ایران برآمد و برنامه کودتا را طرح‌ریزی و اجرای آن را به سفارت انگلیس و نیروهای مستقر در ایران واگذار کرد.
۳. فرمانده انگلیسی کودتای سیاه در دوره قاجار چه کسی بود؟
- آیرون ساید
۴. آیرون ساید چگونه رضا خان را انتخاب کرد؟
- او در میان نیروهای قزاق جست‌وجو کرد و به کمک سید ضیاءالدین طباطبایی، رضا خان را برای این منظور مناسب تشخیص داد.
۵. چگونه رضاخان و نیروهای قزاق تهران را تصرف کردند؟
- آیرون ساید رضاخان را برای کودتا آماده کرد و به احمدشاه القا کرد که حرکت نظامی رضاخان به سوی تهران برای حفظ کشور و سلطنت ضروری است. قوای قزاق در اسفند ۱۲۹۹ بدون مقاومت جدی وارد تهران شدند و نقاط حساس پایتخت را تصرف کردند.
۶. احمدشاه بعد از تصرف تهران توسط قزاق‌ها چه کسی را به نخست‌وزیری منصوب کرد؟
- سید ضیاءالدین طباطبایی به نخست‌وزیری منصوب شد.
۷. بعد از نخست‌وزیری سید ضیاء، رضاخان چه سمتی گرفت؟
- رضاخان به عنوان فرمانده ارتش و با لقب “سردار سپه” منصوب شد.
۸. رضاخان چگونه موقعیت خود را تثبیت کرد؟
- او با حمایت انگلستان و دسیسه‌چینی‌های سیاسی موقعیت خود را در سمت وزارت جنگ تثبیت کرد.
۹. چگونه رضاخان در غیاب احمدشاه بر قدرت خود افزود؟
- احمدشاه به اروپا رفت و رضاخان از این فرصت استفاده کرد تا شرایط داخلی را برای رسیدن به سلطنت آماده کند.
۱۰. رضاخان چه نوع نظامی را برای حکومت پیشنهاد داد؟ – او پیشنهاد کرد به جای حکومت سلطنتی، نظام جمهوری برقرار شود.
۱۱. چه کسی در مجلس شورای ملی با جمهوری‌خواهی رضاخان مخالفت کرد؟ – آیت الله مدرس
۱۲. چرا آیت الله مدرس مخالف جمهوری‌خواهی رضاخان بود؟ – آیت الله مدرس این کار را ابزاری برای رسیدن رضاخان به قدرت می‌دانست و با آن مخالفت کرد.
۱۳. سرانجام جمهوری‌خواهی رضاخان چه شد؟ – با مخالفت نمایندگان، رضاخان از این پیشنهاد عقب‌نشینی کرد، اما برای رسیدن به سلطنت تلاش‌های خود را ادامه داد.
۱۴. مهره‌های سیاسی و نظامی کودتای سیاه چه کسانی بودند؟ – سید ضیاءالدین طباطبایی و رضاخان
۱۵. چگونه غیاب احمدشاه باعث افزایش قدرت رضاخان شد؟ – غیاب احمدشاه به رضاخان اجازه داد موقعیت خود را تحکیم کند و با تبلیغات گسترده علیه احمدشاه، او را بی‌اعتنا به سرنوشت کشور نشان دهد.
۱۶. واکنش انگلیسی‌ها به تصمیم احمدشاه برای بازگشت به ایران چه بود؟ – انگلیسی‌ها احمدشاه را ترغیب کردند تا از بازگشت به ایران چشم‌پوشی کند تا رضاخان بتواند امنیت لازم را فراهم آورد.
۱۷. تبلیغات طرفداران رضاخان علیه احمدشاه چه تاثیری داشت؟ – تبلیغات باعث شد مردم باور کنند که شاه به سرنوشت ایران علاقه‌ای ندارد و به رضاخان گرایش پیدا کنند.
۱۸. چرا در زمان غیاب احمدشاه و نخست‌وزیری رضاخان، محبوبیت او افزایش یافت؟ – سرکوب شورش‌های مختلف و ایجاد امنیت باعث افزایش محبوبیت رضاخان شد و تبلیغات علیه احمدشاه نیز موثر بود.
۱۹. رضاخان کدام شورش‌گر را در جنوب کشور سرکوب کرد؟ – شورش شیخ خزعل
۲۰. رضاخان چگونه و در چه تاریخی به پادشاهی رسید؟ – در سال ۱۳۰۴ مجلس مؤسسان ماده واحده‌ای را تصویب کرد که خلع قاجاریه و تعیین سلطنت را به رضاخان واگذار کرد.
۲۱. چه کسانی در مجلس شورای ملی مخالف تغییر سلطنت از قاجار به پهلوی بودند؟ – آیت الله مدرس و دکتر مصدق
۲۲. آغاز سلطنت رضاخان در تاریخ ایران به چه معروف است؟ – فصل جدیدی از تاریخ ایران که به «استعمار نو» شهرت دارد.
۲۳. مهم‌ترین اقدامات داخلی و خارجی رضا شاه بعد از سلطنت چه بود؟ – بازگشت به حکومت استبدادی، ایجاد ارتش منظم، احداث خط راه‌آهن سراسری، اسکان عشایر، یک‌شکل کردن لباس‌ها و کشف حجاب
۲۴. هدف رضا شاه از ایجاد ارتش منظم چه بود؟ – تمرکز قدرت سیاسی، سرکوب قیام‌های مردمی و تامین اهداف نظامی انگلستان
۲۵. راه‌آهن سراسری در دوره رضا شاه از کجا به کجا کشیده شد؟ – از بندر ترکمن به بندر شاهپور
۲۶. هدف از اسکان عشایر در زمان رضا شاه چه بود؟ – مهار نیروی رزمی عشایر
۲۷. واکنش مردم ایران به کشف حجاب رضا شاه چه بود؟ – مردم مسلمان ایران دست به مقاومت زدند که از جمله می‌توان به قیام مسجد گوهرشاد اشاره کرد.
۲۸. رضا شاه بعد از سلطنت برای تضعیف روحانیت چه اقداماتی کرد؟ – تعطیلی دفترخانه‌های شرعی، ممنوعیت عزاداری، و جلوگیری از آداب مذهبی
۲۹. یگانه دشمن رضا شاه در دوران نخست‌وزیری چه کسی بود؟ – آیت الله مدرس
۳۰. چرا رضا شاه آیت الله مدرس را تبعید کرد؟ – وجود مدرس خطری جدی برای ادامه حکومت رضا شاه به حساب می‌آمد.
سؤالات تستی درس هفتم تاریخ دوازدهم انسانی
۱. چرا سیاستمداران انگلیسی در اوایل قرن بیستم به دنبال تغییر سلطنت در ایران بودند؟
الف) برای تقویت حکومت قاجار و افزایش استقلال ایران
ب) برای پایان دادن به رقابت‌های استعماری در منطقه
ج) برای حفظ منافع خود و روی کار آوردن حکومتی همسو با اهداف انگلستان
د) برای گسترش حکومت مشروطه و واگذاری قدرت به مردم
۲. کشف نفت چه تأثیری بر سیاست انگلستان در ایران داشت؟
الف) علاقه انگلستان به مناطق جنوبی ایران را افزایش داد و سرمایه‌گذاری و نفوذ آن کشور را گسترش داد.
ب) باعث شد انگلستان از هرگونه دخالت در امور ایران خودداری کند.
ج) موجب قطع ارتباط اقتصادی ایران با کشورهای اروپایی شد.
د) باعث شد انگلستان حمایت از حکومت قاجار را به‌طور کامل کنار بگذارد.
۳. چرا موقعیت جغرافیایی ایران برای انگلستان اهمیت داشت؟
الف) زیرا ایران تنها مسیر ارتباطی انگلستان با کشورهای شرق آسیا بود.
ب) زیرا ایران از مسیرهای مهم ارتباطی میان هندوستان و اروپا به شمار می‌رفت و انتقال کالا را آسان‌تر می‌کرد.
ج) زیرا انگلستان قصد داشت پایتخت خود را به ایران منتقل کند.
د) زیرا ایران هیچ ارتباطی با مسیرهای تجاری بین‌المللی نداشت.
۴. کدام عامل موجب شد انگلستان برای اداره غیرمستقیم ایران به استفاده از نیروهای وابسته تمایل پیدا کند؟
الف) افزایش توان مالی حکومت قاجار
ب) از بین رفتن اهمیت نظامی ایران
ج) مخالفت انگلستان با هرگونه حضور سیاسی در ایران
د) هزینه بالای نگهداری نیروهای انگلیسی و تمایل به استفاده از نظامیان مورد اعتماد با هزینه کمتر
۵. بی‌نتیجه ماندن قرارداد ۱۹۱۹ ایران و انگلستان چه نکته‌ای را برای انگلیسی‌ها روشن کرد؟
الف) مردم ایران دیگر به مسائل سیاسی علاقه‌ای ندارند.
ب) ایران به‌راحتی به بخشی از قلمرو بریتانیا تبدیل می‌شود.
ج) افزایش آگاهی سیاسی مردم، به‌ویژه پس از مشروطه، اجرای مستقیم اهداف انگلستان را دشوار کرده است.
د) حکومت قاجار از حمایت کامل همه مردم برخوردار است.
۶. انگلستان پس از جنگ جهانی اول برای پیشبرد اهداف خود در ایران چه اقدامی را دنبال کرد؟
الف) واگذاری اداره ایران به دولت روسیه
ب) طرح‌ریزی کودتا برای تغییر حکومت ایران
ج) انحلال تمام نیروهای نظامی ایران بدون جایگزین
د) برقراری جمهوری با انتخابات آزاد و مستقل از نفوذ خارجی
۷. هدف اصلی کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ چه بود؟
الف) تغییر حکومت ایران و فراهم کردن زمینه پایان سلطنت قاجار
ب) بازگرداندن اقتدار ازدست‌رفته مشروطه‌خواهان به مجلس
ج) گسترش اختیارات احمدشاه و تقویت سلطنت قاجار
د) پایان دادن به حضور نیروهای نظامی در تهران از طریق توافق سیاسی
۸. در جریان کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹، نقش آیرون‌ساید چه بود؟
الف) رهبری مخالفان کودتا در مجلس شورای ملی
ب) انتصاب احمدشاه به فرماندهی نیروهای قزاق
ج) جلوگیری از ورود نیروهای قزاق به تهران
د) بررسی نیروهای قزاق و هماهنگ کردن رضاخان با اهداف کودتا
۹. کدام گزینه مهره‌های سیاسی و نظامی کودتای ۱۲۹۹ را به‌درستی معرفی می‌کند؟
الف) احمدشاه مهره سیاسی و آیت‌الله مدرس مهره نظامی
ب) رضاخان مهره سیاسی و آیرون‌ساید مهره پارلمانی
ج) سیدضیاءالدین طباطبایی مهره سیاسی و رضاخان مهره نظامی
د) دکتر مصدق مهره سیاسی و سیدضیاءالدین طباطبایی مهره نظامی
۱۰. کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ چگونه در تهران اجرا شد؟
الف) نیروهای قزاق پس از نبردی طولانی با ارتش‌های خارجی وارد تهران شدند.
ب) نیروهای قزاق در بامداد سوم اسفند وارد تهران شدند و بدون مقاومت جدی، نقاط حساس پایتخت را تصرف کردند.
ج) مجلس شورای ملی با رأی‌گیری مستقیم، فرمان ورود نیروهای قزاق را صادر کرد.
د) احمدشاه شخصاً نیروهای قزاق را برای سرکوب کودتاچیان وارد تهران کرد.
۱۱. پس از کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹، چه اتفاقی برای سیدضیاءالدین طباطبایی و رضاخان رخ داد؟
الف) سیدضیاءالدین فرمانده ارتش شد و رضاخان به مجلس راه یافت.
ب) هر دو از فعالیت سیاسی کنار گذاشته شدند.
ج) احمدشاه هر دو را به اتهام مشارکت در کودتا از کشور اخراج کرد.
د) سیدضیاءالدین به نخست‌وزیری رسید و رضاخان فرمانده ارتش شد و لقب سردار سپه گرفت.
۱۲. چرا رضاخان پس از رسیدن به نخست‌وزیری، پیشنهاد برقراری جمهوری را مطرح کرد؟
الف) برای فراهم کردن زمینه دستیابی به اهداف سیاسی و رسیدن به قدرت
ب) برای بازگرداندن فوری سلطنت قاجار به جایگاه پیشین
ج) برای واگذاری حکومت ایران به انگلستان
د) برای انحلال ارتش و کنار گذاشتن فعالیت‌های سیاسی
۱۳. چرا آیت‌الله مدرس با پیشنهاد جمهوری‌خواهی رضاخان مخالفت کرد؟
الف) زیرا با هرگونه تغییر در ساختار سیاسی ایران مخالف بود.
ب) زیرا تشکیل مجلس شورای ملی را غیرضروری می‌دانست.
ج) زیرا این پیشنهاد را ابزاری برای دستیابی رضاخان به قدرت تلقی می‌کرد.
د) زیرا خواهان افزایش اختیارات نامحدود احمدشاه بود.
۱۴. رضاخان در غیاب احمدشاه چگونه موقعیت خود را در مسیر رسیدن به سلطنت تقویت کرد؟
الف) با واگذاری اختیارات نظامی خود به مجلس
ب) با تقویت موقعیت سیاسی و تبلیغات علیه احمدشاه و بی‌اعتنا نشان دادن او به سرنوشت کشور
ج) با حمایت از بازگشت قدرت کامل به خاندان قاجار
د) با کناره‌گیری از فعالیت‌های سیاسی و نظامی
۱۵. هنگامی که احمدشاه قصد بازگشت از اروپا به ایران را داشت، انگلیسی‌ها چگونه بر تصمیم او تأثیر گذاشتند؟
الف) او را به بازگشت فوری و برکناری رضاخان تشویق کردند.
ب) او را به تشکیل مجلس مؤسسان در اروپا وادار کردند.
ج) از او خواستند ارتش ایران را منحل کند.
د) با بزرگ‌نمایی اوضاع آشفته ایران، او را به تعویق بازگشت متقاعد کردند.
۱۶. کدام اقدام رضاخان پیش از رسیدن به سلطنت به افزایش محبوبیت او در میان بخشی از مردم کمک کرد؟
الف) سرکوب شورش‌ها و ایجاد امنیت، از جمله سرکوب شیخ خزعل
ب) واگذاری کنترل ارتش به احمدشاه
ج) مخالفت با هرگونه تمرکز قدرت نظامی
د) تعطیل کردن فعالیت‌های امنیتی در مناطق مختلف کشور
۱۷. ماده واحده سال ۱۳۰۴ هجری شمسی چه هدفی را دنبال می‌کرد؟
الف) بازگرداندن قدرت کامل به احمدشاه
ب) انحلال مجلس شورای ملی و توقف فعالیت‌های سیاسی
ج) خلع قاجاریه از سلطنت و سپردن حکومت موقت به رضاخان تا تعیین تکلیف سلطنت
د) واگذاری سلطنت ایران به یکی از دولت‌های اروپایی
۱۸. طبق مطالب درس، پس از خلع قاجاریه قرار بود چه نهادی درباره تکلیف نهایی سلطنت تصمیم‌گیری کند؟
الف) شورای نظامی انگلستان
ب) مجلس مؤسسان
ج) دولت روسیه
د) شورای ایلات و عشایر
۱۹. کدام نمایندگان مجلس با طرح خلع قاجاریه از سلطنت مخالفت کردند؟
الف) سیدضیاءالدین طباطبایی و رضاخان
ب) آیرون‌ساید و احمدشاه
ج) ویلهلم دوم و بیسمارک
د) آیت‌الله مدرس و دکتر مصدق، در میان چهار نماینده مخالف طرح
۲۰. کدام گزینه ارتباط میان سیاست انگلستان، کودتای ۱۲۹۹ و قدرت‌گیری رضاخان را بهتر توضیح می‌دهد؟
الف) انگلستان برای حفظ منافع خود به دنبال تغییر حکومت بود؛ کودتا زمینه ورود رضاخان به قدرت را فراهم کرد و او به‌تدریج موقعیت خود را برای پایان دادن به سلطنت قاجار تقویت کرد.
ب) کودتا با هدف تقویت سلطنت احمدشاه انجام شد و رضاخان از فعالیت سیاسی کناره گرفت.
ج) انگلستان با کودتا قصد داشت قدرت را مستقیماً به مجلس شورای ملی واگذار کند.
د) قدرت‌گیری رضاخان کاملاً جدا از تحولات سیاسی و دخالت‌های خارجی آن دوره بود.
پاسخنامه تست درس هفتم تاریخ دوازدهم انسانی
1. گزینه ج
2. گزینه الف
3. گزینه ب
4. گزینه د
5. گزینه ج
6. گزینه ب
7. گزینه الف
8. گزینه د
9. گزینه ج
10. گزینه ب
11. گزینه د
12. گزینه الف
13. گزینه ج
14. گزینه ب
15. گزینه د
16. گزینه الف
17. گزینه ج
18. گزینه ب
19. گزینه د
20. گزینه الف
جمع‌بندی
دوره حکومت رضاشاه با تغییرات گسترده‌ای در ساختارهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی همراه بود. از جمله اقدامات او می‌توان به ایجاد ارتش منظم، احداث راه‌آهن سراسری و اسکان عشایر اشاره کرد. این دوره همچنین با مقاومت‌ها و مخالفت‌های مختلفی روبرو بود که بخشی از آن توسط شخصیت‌های برجسته‌ای مانند آیت الله مدرس صورت گرفت. دوران حکومت رضاشاه به عنوان یکی از دوره‌های پرتحول و پیچیده در تاریخ ایران شناخته می‌شود.