سوالات درس دوازدهم جنگ تحمیلی و دفاع مقدس تاریخ دوازدهم انسانی با جواب + آزمون تستی همراه با پاسخنامه
درس دوازدهم تاریخ دوازدهم انسانی با عنوان «جنگ تحمیلی و دفاع مقدس» به بررسی یکی از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران، یعنی جنگ عراق علیه ایران، می‌پردازد. این جنگ در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ آغاز شد و طی هشت سال، پیامدهای سیاسی، نظامی و اجتماعی گسترده‌ای برای ایران به همراه داشت. آشنایی با زمینه‌های آغاز جنگ، اهداف صدام، واکنش نیروهای نظامی و مردمی ایران، عملیات‌های مهم و آزادسازی خرمشهر، به درک بهتر این دوره تاریخی کمک می‌کند.
سوالات متن تاریخ دوازدهم انسانی درس ۱۲ با جواب
۱- کشور کنونی عراق چگونه شکل گرفت؟
پاسخ: پس از جنگ جهانی اول و تجزیه امپراتوری عثمانی، کشور عراق تحت قیمومیت انگلستان شکل گرفت.
۲- با تأسیس کشور عراق، چه مسئله‌ای میان ایران و عراق ادامه یافت؟
پاسخ: اختلافات مرزی میان ایران و عراق که از دوران امپراتوری عثمانی وجود داشت، همچنان ادامه یافت.
۳- قرارداد الجزایر در چه سالی و با چه هدفی میان ایران و عراق امضا شد؟
پاسخ: این قرارداد در سال ۱۳۵۳ شمسی (۱۹۷۵ میلادی) با میانجیگری الجزایر و با هدف پایان دادن به اختلافات مرزی و حل مناقشه بر سر اروندرود امضا شد.
۴- جنگ تحمیلی چیست و در چه تاریخی آغاز شد؟
پاسخ: جنگ تحمیلی به جنگی گفته می‌شود که با حمله ارتش بعثی عراق به ایران آغاز شد. این جنگ در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ شروع شد و هشت سال ادامه یافت.
۵- بهانه صدام برای آغاز جنگ با ایران چه بود؟
پاسخ: صدام اختلافات مرزی میان ایران و عراق را بهانه‌ای برای آغاز جنگ قرار داد.
۶- مهم‌ترین اهداف صدام از تحمیل جنگ به ایران چه بود؟
پاسخ: تسلط بر اروندرود و خلیج فارس، جدایی استان خوزستان و جزایر سه‌گانه از ایران، تضعیف و نابودی انقلاب اسلامی و جلوگیری از گسترش افکار انقلابی در عراق، به‌ویژه در میان شیعیان، و دستیابی به رهبری جهان عرب از اهداف او بود.
۷- وضعیت نیروهای نظامی ایران در آغاز جنگ تحمیلی چگونه بود؟
پاسخ: ارتش و ژاندارمری به دلیل تصفیه یا فرار برخی فرماندهان و افسران، آمادگی کامل برای مقابله با جنگی بزرگ نداشتند. سپاه پاسداران نیز با محدودیت‌های تشکیلاتی، تجهیزاتی و تدارکاتی روبه‌رو بود و با آشوب‌های ضدانقلاب مقابله می‌کرد. نیروهای بسیج مردمی هم در حال شکل‌گیری بودند.
۸- صدام با چه تصوری به ایران حمله کرد؟
پاسخ: او تصور می‌کرد نیروهای مسلح ایران توان و آمادگی لازم برای مقابله با ارتش عراق را ندارند و با حمایت سیاسی، نظامی، اقتصادی و اطلاعاتی کشورهای دیگر، به‌ویژه آمریکا و شوروی، می‌تواند در مدت کوتاهی به اهداف خود برسد.
۹- مجامع بین‌المللی و شورای امنیت سازمان ملل در آغاز جنگ چه واکنشی نشان دادند؟
پاسخ: شورای امنیت چند روز پس از آغاز جنگ، بدون محکوم کردن صریح تجاوز عراق و درخواست عقب‌نشینی نیروهای آن از مناطق اشغالی، دو کشور را به خودداری از ادامه جنگ و حل مسالمت‌آمیز اختلافات دعوت کرد.
۱۰- قدرت‌های بزرگ در طول جنگ تحمیلی چگونه از رژیم بعثی عراق حمایت کردند؟
پاسخ: قدرت‌هایی مانند آمریکا، شوروی، فرانسه، آلمان و انگلستان، علاوه بر حمایت سیاسی آشکار یا پنهان، انواع سلاح‌های پیشرفته را در اختیار عراق قرار دادند؛ در میان تسلیحات مورد استفاده عراق، سلاح‌های شیمیایی نیز وجود داشت.
۱۱- کشورهای حاشیه خلیج فارس در طول جنگ تحمیلی چه موضعی داشتند؟
پاسخ: برخی از کشورهای منطقه به شکل‌های مختلف به صدام کمک کردند. بعضی دیگر ظاهراً بی‌طرف بودند، اما در موارد متعددی از سیاست‌های عراق حمایت می‌کردند.
۱۲- امام خمینی برای مقابله با جنگ روانی ناشی از حملات عراق چه واکنشی نشان دادند؟
پاسخ: ایشان با کوچک شمردن حملات اولیه دشمن، مردم را به حفظ آرامش، روحیه و آمادگی برای دفاع از کشور دعوت کردند.
۱۳- نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در آغاز جنگ چه نقشی داشت؟
پاسخ: نیروی هوایی ارتش از نخستین ساعت‌های آغاز جنگ وارد عمل شد و با حمله به مواضع دشمن، ضربات مهمی به نیروهای عراقی وارد کرد.
۱۴- عملیات مروارید چه بود و توسط کدام نیرو انجام شد؟
پاسخ: عملیات مروارید عملیاتی بود که نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با پشتیبانی نیروی هوایی انجام داد و طی آن به اسکله‌های عراق حمله کرد و توان دریایی این کشور را به‌شدت تضعیف کرد.
۱۵- کدام نیروها در جبهه زمینی به مقابله با ارتش عراق پرداختند؟
پاسخ: رزمندگان ارتش، سپاه پاسداران، ژاندارمری، مردم شهرها و روستاهای مرزی، عشایر و نیروهای ستاد جنگ‌های نامنظم در برابر ارتش عراق مقاومت کردند.
۱۶- نیروهای ستاد جنگ‌های نامنظم توسط چه کسی فرماندهی می‌شدند؟
پاسخ: شهید مصطفی چمران.
۱۷- پس از عزل بنی‌صدر، چه تغییری در روند عملیات‌های ایران ایجاد شد؟
پاسخ: با عزل بنی‌صدر از فرماندهی کل قوا و ریاست‌جمهوری و بهبود اوضاع سیاسی کشور، هماهنگی نیروهای ایرانی افزایش یافت و رزمندگان با عزم بیشتری برای بیرون راندن دشمن از خاک ایران اقدام کردند.
۱۸- نخستین فرمان امام خمینی پس از عزل بنی‌صدر در مقام فرماندهی کل قوا چه بود؟
پاسخ: فرمان شکستن محاصره آبادان را صادر کردند.
۱۹- رزمندگان ایرانی در کدام عملیات‌ها بخش‌های مهمی از خاک ایران را آزاد کردند؟
پاسخ: در عملیات‌های فتح‌المبین و بیت‌المقدس، بخش‌های وسیعی از خاک ایران از اشغال ارتش بعثی عراق آزاد شد.
۲۰- خرمشهر در چه تاریخی و طی کدام عملیات آزاد شد؟
پاسخ: خرمشهر در سوم خرداد ۱۳۶۱، طی عملیات بیت‌المقدس، آزاد شد.
۲۱- آزادسازی خرمشهر چه اهمیت و پیامدهایی داشت؟
پاسخ: آزادسازی خرمشهر یکی از مهم‌ترین موفقیت‌های نظامی ایران در جنگ بود. پس از آن، موفقیت‌های رزمندگان ادامه یافت و حامیان خارجی عراق برای جلوگیری از شکست رژیم بعثی، کمک‌های نظامی خود را افزایش دادند. ایران نیز برای پایان جنگ و دستیابی به حقوق خود شروطی مطرح کرد.
۲۲- چرا پس از آزادسازی خرمشهر، جنگ وارد مرحله تازه‌ای شد؟
پاسخ: زیرا موفقیت‌های نظامی ایران ادامه یافت و حامیان خارجی صدام برای جلوگیری از سقوط حکومت بعثی، تجهیزات نظامی پیشرفته، هواپیماهای جنگی، موشک‌های دوربرد و سلاح‌های شیمیایی و میکروبی را در اختیار عراق قرار دادند.
۲۳- حکومت بعثی عراق برای جبران شکست‌های خود در جبهه‌ها چه اقداماتی انجام داد؟
پاسخ: نیروهای عراقی حملات خود به مناطق مسکونی و مردم غیرنظامی را افزایش دادند و از هواپیما، موشک و سلاح‌های شیمیایی استفاده کردند.
۲۴- نمونه‌هایی از جنایت‌های شیمیایی رژیم بعثی عراق در دوران جنگ را نام ببرید.
پاسخ: بمباران شیمیایی شهر سردشت در ایران، روستای زرده در استان کرمانشاه و شهر حلبچه در کردستان عراق از نمونه‌های جنایت‌های شیمیایی حکومت بعثی عراق بود.
۲۵- امام خمینی در دوران دفاع مقدس چه نقش‌هایی بر عهده داشتند؟
پاسخ: ایشان مردم را به دفاع از کشور دعوت کردند، جنگ را مسئله اصلی کشور دانستند، مسئولان را به حمایت از رزمندگان فراخواندند، بر تقویت توان دفاعی و تأمین تجهیزات و بودجه جنگ تأکید کردند و با بهره‌گیری از مفاهیمی مانند جهاد، شهادت و حماسه عاشورا، در تقویت روحیه رزمندگان نقش داشتند.
سؤالات تستی درس دوازدهم تاریخ دوازدهم انسانی
۱. کشور کنونی عراق پس از کدام تحول تاریخی شکل گرفت؟
الف) فروپاشی اتحاد شوروی و استقلال کشورهای منطقه
ب) پایان جنگ جهانی دوم و تجزیه امپراتوری بریتانیا
ج) تجزیه امپراتوری عثمانی پس از جنگ جهانی اول و قرار گرفتن عراق تحت قیمومیت انگلستان
د) انقلاب اسلامی ایران و پایان حکومت پهلوی
۲. هدف اصلی ایران و عراق از امضای قرارداد الجزایر در سال ۱۳۵۴ چه بود؟
الف) پایان دادن به اختلافات مرزی و رفع مناقشه بر سر اروندرود
ب) تشکیل اتحاد نظامی مشترک علیه کشورهای اروپایی
ج) تقسیم استان خوزستان میان دو کشور
د) واگذاری مدیریت خلیج فارس به قدرت‌های خارجی
۳. چرا پس از پیروزی انقلاب اسلامی، برخی قدرت‌های خارجی صدام را به مقابله نظامی با ایران تشویق کردند؟
الف) برای کمک به گسترش روابط دوستانه ایران و عراق
ب) برای تقویت نظام جمهوری اسلامی و افزایش نفوذ منطقه‌ای ایران
ج) برای پایان دادن به رقابت‌های سیاسی در خاورمیانه
د) برای تضعیف انقلاب اسلامی و جلوگیری از گسترش افکار انقلابی آن
۴. جنگ تحمیلی ایران و عراق در چه تاریخی آغاز شد؟
الف) ۲۲ بهمن ۱۳۵۷
ب) ۳۱ شهریور ۱۳۵۹
ج) ۳ خرداد ۱۳۶۱
د) ۱۲ فروردین ۱۳۵۸
۵. کدام گزینه مجموعه‌ای از اهداف صدام در حمله به ایران را به‌درستی بیان می‌کند؟
الف) گسترش همکاری اقتصادی با ایران و تقویت استقلال کشورهای منطقه
ب) واگذاری اروندرود به ایران و کاهش نفوذ عراق در جهان عرب
ج) تسلط بر اروندرود و خلیج فارس، جدایی خوزستان و جزایر سه‌گانه از ایران، تضعیف انقلاب اسلامی و دستیابی به رهبری جهان عرب
د) پایان دادن به اختلافات مرزی از راه مذاکره و تقویت روابط سیاسی دو کشور
۶. چرا نیروهای مسلح ایران در آغاز جنگ تحمیلی با دشواری‌هایی برای مقابله با تهاجم عراق روبه‌رو بودند؟
الف) زیرا ارتش ایران به‌طور کامل منحل شده بود و هیچ نیروی مردمی وجود نداشت.
ب) زیرا همه نیروهای نظامی ایران در خارج از کشور مستقر بودند.
ج) زیرا نیروهای مسلح ایران از نظر تجهیزات و نیروی انسانی هیچ محدودیتی نداشتند، اما از جنگیدن خودداری می‌کردند.
د) زیرا ارتش با مشکلات ناشی از تصفیه و خروج برخی فرماندهان روبه‌رو بود، سپاه با محدودیت‌هایی مواجه بود و بسیج نیز در حال شکل‌گیری قرار داشت.
۷. صدام با چه تصوری به ایران حمله کرد؟
الف) تصور می‌کرد نیروهای مسلح ایران آمادگی مقابله ندارند و با حمایت قدرت‌های خارجی می‌تواند به‌سرعت به اهدافش برسد.
ب) اطمینان داشت که ایران از پشتیبانی نظامی همه کشورهای جهان برخوردار است.
ج) پیش‌بینی می‌کرد که جنگ چندین دهه ادامه خواهد داشت و هیچ هدف سرزمینی به دست نمی‌آورد.
د) تصور می‌کرد که سازمان ملل بلافاصله ارتش عراق را از حمله بازخواهد داشت.
۸. اعترافات افسران اسیر عراقی درباره برنامه صدام برای آغاز جنگ چه چیزی را نشان می‌داد؟
الف) صدام قصد داشت از همان ابتدا تمام نیروهای خود را از مرزها عقب بکشد.
ب) صدام امیدوار بود طی پنج تا شش هفته خوزستان را تسخیر کند و بخشی از اهداف خود را محقق سازد.
ج) هدف اصلی عراق فقط برقراری روابط اقتصادی با ایران بود.
د) صدام برنامه‌ای برای حمله سریع و اشغال مناطق ایران نداشت.
۹. چرا واکنش اولیه شورای امنیت سازمان ملل به تجاوز عراق مورد انتقاد قرار گرفت؟
الف) زیرا شورای امنیت از ایران خواست به خاک عراق حمله کند.
ب) زیرا این شورا بلافاصله عضویت ایران را در سازمان ملل لغو کرد.
ج) زیرا شورای امنیت تمام مسئولیت جنگ را به ایران نسبت داد و هیچ قطعنامه‌ای صادر نکرد.
د) زیرا در قطعنامه اولیه، تجاوز عراق به خاک ایران محکوم نشد و از این کشور خواسته نشد نیروهایش را از مناطق اشغالی عقب بکشد.
۱۰. قدرت‌های بزرگ در طول جنگ تحمیلی چه نقشی در حمایت از رژیم بعث عراق داشتند؟
الف) تمام روابط سیاسی و نظامی خود را با عراق قطع کردند.
ب) فقط برای بازسازی مناطق جنگ‌زده ایران کمک فرستادند.
ج) با ارائه تسلیحات پیشرفته، از جمله تسلیحات شیمیایی، و حمایت‌های سیاسی از عراق پشتیبانی کردند.
د) صدام را مجبور کردند بدون هیچ شرطی از تمام مناطق اشغالی عقب‌نشینی کند.
۱۱. موضع برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس در طول جنگ تحمیلی چگونه بود؟
الف) برخی از آن‌ها به عراق کمک کردند و برخی دیگر با وجود اعلام ظاهری بی‌طرفی، در مواردی از سیاست‌های صدام حمایت کردند.
ب) همه کشورهای منطقه به‌طور مستقیم در کنار ایران جنگیدند.
ج) تمام کشورهای منطقه از هرگونه ارتباط سیاسی و اقتصادی با عراق خودداری کردند.
د) همه کشورهای منطقه بی‌طرفی کامل و همیشگی خود را حفظ کردند.
۱۲. امام خمینی برای مقابله با جنگ روانی ناشی از حملات عراق چه رویکردی در پیش گرفتند؟
الف) از مردم خواستند کشور را ترک کنند و از دفاع دست بکشند.
ب) با بیان اینکه صدام مانند دزدی چند سنگ انداخته است، مردم را به آرامش و آمادگی برای دفاع فراخواندند.
ج) خواستار تسلیم فوری نیروهای مسلح ایران شدند.
د) اعلام کردند که دفاع از مرزهای کشور ضرورتی ندارد.
۱۳. واکنش نیروی هوایی ارتش ایران در نخستین ساعات جنگ چه بود؟
الف) تا پایان جنگ از هرگونه عملیات نظامی خودداری کرد.
ب) تمام پایگاه‌های خود را به نیروهای عراقی واگذار کرد.
ج) فعالیت‌های خود را به حفاظت از شهرهای غیرمرزی محدود کرد.
د) از نخستین ساعات جنگ وارد عمل شد و ضربات مهمی به نیروهای رژیم بعث وارد کرد.
۱۴. هدف و نتیجه اصلی عملیات مروارید چه بود؟
الف) آزادسازی خرمشهر از طریق عملیات زمینی
ب) شکستن محاصره آبادان توسط نیروهای زمینی
ج) انهدام اسکله‌های عراق و از بین بردن توان نیروی دریایی رژیم بعث با اقدام نیروی دریایی ارتش ایران
د) آزادسازی مناطق اشغالی غرب کشور به‌وسیله نیروهای ستاد جنگ‌های نامنظم
۱۵. کدام مجموعه از نیروها در جبهه زمینی در برابر تهاجم عراق مقاومت کردند؟
الف) فقط نیروهای ارتش و بدون مشارکت مردم
ب) رزمندگان ارتش، سپاه، ژاندارمری، مردم مناطق مرزی، عشایر و نیروهای ستاد جنگ‌های نامنظم
ج) فقط نیروهای نظامی کشورهای همسایه
د) نیروهای سازمان ملل و ارتش کشورهای اروپایی
۱۶. فرماندهی نیروهای ستاد جنگ‌های نامنظم بر عهده چه کسی بود؟
الف) شهید مصطفی چمران
ب) محمدعلی رجایی
ج) ابوالحسن بنی‌صدر
د) احمد قوام
۱۷. پس از عزل بنی‌صدر از فرماندهی کل قوا و ریاست‌جمهوری، چه تغییری در روند دفاع ایران ایجاد شد؟
الف) نیروهای ایرانی تمام عملیات‌های نظامی را متوقف کردند.
ب) ارتش ایران از جبهه‌های جنگ خارج شد.
ج) رزمندگان ایرانی برای بیرون راندن دشمن از خاک کشور مصمم‌تر شدند و زمینه برای اجرای عملیات‌های مؤثر فراهم شد.
د) اداره جنگ به‌طور کامل به کشورهای خارجی واگذار شد.
۱۸. نخستین فرمان امام خمینی پس از عزل بنی‌صدر از فرماندهی کل قوا چه بود؟
الف) توقف همه عملیات‌های نظامی در جنوب کشور
ب) واگذاری آبادان به ارتش عراق
ج) خروج نیروهای ایرانی از مناطق مرزی
د) شکستن محاصره آبادان
۱۹. عملیات‌های فتح‌المبین و بیت‌المقدس چه دستاورد مهمی داشتند؟
الف) موجب واگذاری بخش‌هایی از خاک ایران به عراق شدند.
ب) زمینه اشغال مناطق بیشتری از ایران را فراهم کردند.
ج) باعث توقف کامل دفاع نیروهای ایرانی شدند.
د) به آزادسازی صدها کیلومتر مربع از خاک ایران از اشغال ارتش بعث عراق انجامیدند.
۲۰. چرا آزادی خرمشهر در سوم خرداد ۱۳۶۱ نقطه عطفی در تاریخ دفاع مقدس به شمار می‌رود؟
الف) زیرا جنگ ایران و عراق پیش از آغاز عملیات‌های دفاعی ایران پایان یافت.
ب) زیرا آزادسازی خرمشهر نماد پیروزی و ایستادگی رزمندگان ایرانی در برابر ارتش متجاوز عراق شد.
ج) زیرا پس از آن تمام اختلافات سیاسی منطقه به‌طور کامل پایان یافت.
د) زیرا این رویداد به اشغال بخش‌های بیشتری از خاک ایران منجر شد.
پاسخنامه تست درس 12 تاریخ دوازدهم انسانی
1. گزینه ج
2. گزینه الف
3. گزینه د
4. گزینه ب
5. گزینه ج
6. گزینه د
7. گزینه الف
8. گزینه ب
9. گزینه د
10. گزینه ج
11. گزینه الف
12. گزینه ب
13. گزینه د
14. گزینه ج
15. گزینه ب
16. گزینه الف
17. گزینه ج
18. گزینه د
19. گزینه د
20. گزینه ب
جمع‌بندی
درس دوازدهم تاریخ دوازدهم انسانی نشان می‌دهد که جنگ تحمیلی با حمله عراق به ایران در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ آغاز شد و هشت سال از تاریخ کشور را تحت تأثیر قرار داد. در این دوره، نیروهای نظامی و مردم ایران در برابر تجاوز عراق مقاومت کردند و عملیات‌هایی مانند فتح‌المبین و بیت‌المقدس به آزادسازی مناطق اشغالی، به‌ویژه خرمشهر، انجامید. همچنین، حمایت برخی قدرت‌های خارجی از عراق و حمله به مناطق مسکونی و استفاده از سلاح‌های شیمیایی، از رویدادهای مهم این جنگ بود.