آموزش متوسطه دوم, پایه دوازدهم

جواب کارگاه درس پژوهی درس اول فارسی دوازدهم (شکر نعمت)

جواب کارگاه درس پژوهی درس اول فارسی دوازدهم

در این مقاله به جواب درس ۱ فارسی پایه دوازدهم (شکر نعمت) پرداخته می‌شود. هدف، ارائه‌ی پاسخ‌های دقیق است؛ به‌گونه‌ای که دانش‌آموز بتواند از آن به‌عنوان یک منبع کامل، منظم و قابل استناد استفاده کند.

کارگاه متن پژوهی درس اول فارسی دوازدهم با جواب


جواب قلمرو زبانی فارسی دوازدهم

۱- جدول زیر را به کمک متن درس کامل کنید.
پاسخ:

معنا واژه معادل
دارای نشان پیامبری وسیم
شادی بخش مفرح
به خدای تعالی بازگشتن انابت
قطع کردن مقرری وظیفه (بُریدن وظیفه)

۲- سه واژه در متن درس بیابید که هم آوای آنها در زبان فارسی وجود دارد.
پاسخ:

واژه متن درس معنا واژه هم‌آوا معنا
قربت نزدیکی، خویشاوندی غربت دوری، جدایی از وطن
حیات زندگی، عمر حیاط صحن خانه، محوطه خانه
خوان سفره، سفره فراخ و گشاده خان رئیس، بزرگ، خانه
صبا بادی که از شمال شرقی می‌وزد سبا نام سرزمینی که بلقیس پادشاه آن بود
عصاره شیره، افشره عساره درویشی، دشواری، فقیر
بحر دریا بهر بهره، قسمت، برای

۳- از متن درس برای کاربرد هر یک از حروف زیر، سه واژه مهم املایی بیابید و بنویسید.
پاسخ:
ح: (حیات / تحفه / حلیه / مفرّح / تحیر / فاحش)
ق: (قربت / قبا / مستغرق / تقصیر / قسیم / مراقبت / باسق / فایق)
ع: (عصاره / عاکف / ربیع / معاملت / خلعت / مطاع)


۴- در عبارت زیر، نقش دستوری ضمایر متصل را مشخص کنید.
بوی گلم چنان مست کرد که دامنم از دست برفت
پاسخ:
«-َم» در بوی گُلم: نقش مفعول (بوی گل، مرا)
«-َم» در دامنم: نقش مضاف‌الیه (دامن از دست من برفت)


۵- در متن درس، نمونه‌ای برای کاربرد هر یک از انواع حذف (لفظی و معنایی) بیابید.
پاسخ:
مثال برای حذف به قرینه لفظی: طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت. (است)
مثال برای حذف به قرینه معنایی:
بنده همان بِه (است) که ز تقصیر خویش / عذر به درگاه خدای آورد


جواب قلمرو ادبی درس شکر نعمت

۱- واژه‌های مشخص شده، نماد چه مفاهیمی هستند؟
ای (مرغ سحر)! عشق ز (پروانه) بیاموز کان سوخته را جان شد و آواز نیامد
پاسخ:
مرغ سحر: نماد عاشق و عارف دروغین و مدّعی و بی‌خبر از عشق
پروانه: نماد عاشق و عارف راستین و واقعی


۲- با توجه به عبارت‌های زیر به پرسش‌ها پاسخ دهید.
باران رحمت بی‌حسابش همه را رسیده و خوان نعمت بی‌دریغش همه‌جا کشیده.
فراش باد صبا را گفته تا (فرش زمردین) بگسترد و دایه ابر بهاری را فرموده تا بنات نبات در مهد زمین بپرورد.

الف) آرایه‌های مشترک دو عبارت را بنویسید.
پاسخ:
تشبیه: باران رحمت، خوان نعمت، فراش باد صبا، دایه ابر بهاری، بنات نبات، مهد زمین
سجع: رسیده و کشیده، بگسترد و بپرورد (سجع متوازی)

ب) قسمت مشخص شده بیانگر کدام آرایه ادبی است؟
پاسخ:
فرش زمردین: استعاره از گل‌ها و سبزه‌ها

کارگاه متن پژوهی درس اول(شکر نعمت) فارسی دوازدهم


جواب قلمرو فکری درس اول

۱- معنی و مفهوم عبارت‌های زیر را به نثر روان بنویسید.

💠 عاکفان کعبه جلالش به تقصیر عبادت معترف که: ما عبدناک حقّ عبادتک.
پاسخ:
عابدان به کوتاهی در عبادت اقرار می‌کنند و می‌گویند: تو را آن‌گونه که شایسته است، پرستش نکردیم.

💠 یکی از صاحبدلان سر به جیب مراقبت فرو برده بود و در بحر مکاشفت مستغرق شده.
پاسخ:
یکی از عارفان در حالت تفکّر و کشف و شهود عرفانی فرو رفته بود.


۲- مفهوم کلّی مصراع‌های مشخص شده را بنویسید.

💠 ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند / تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری
پاسخ:
کسب روزی و غافل نبودن از خدا.

💠 چه غم دیوار امت را که دارد چون تو پشتیبان؟ / چه باک از موج بحر آن را که باشد نوح کشتیبان؟
پاسخ:
امامت پیامبر موجب آرامش است.

💠 گر کسی وصف او ز من پرسد / بی‌دل از بی‌نشان چه گوید باز؟
پاسخ:
ناتوانی عاشق و عارف در توصیف معشوق.


۳- از کدام سطر درس، مفهوم بیت زیر قابل استنباط است؟
هیچ نقاشت نمی‌بیند که نقشی برکشد / وان که دید، از حیرتش کلک از بنان افکنده‌ای
پاسخ:
واصفان حلیه جمالش به تحیر منسوب که: ما عرفناک حقّ معرفتک.


جمع‌بندی

درس شکر نعمت در فارسی دوازدهم، تلفیقی از زبان، ادب و اندیشه است که دانش‌آموز را به شناخت نعمت‌های الهی و ناتوانی انسان در شکرگزاری کامل رهنمون می‌کند. در این مقاله، پاسخ‌های قلمرو زبانی، ادبی و فکری به‌صورت کامل و دقیق ارائه شد.

بدون رای

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همه آموزش ها را یکجا در گوشی داشته باش:
مطالب مرتبط