جواب سوالات بخش 1 فصل 2 درس 3 (رنگ‌های فرعی) فرهنگ و هنر هفتم
در درس سوم فرهنگ و هنر پایه هفتم با رنگ‌های فرعی و نحوه به وجود آمدن آنها آشنا می‌شویم. رنگ‌های فرعی از ترکیب دو رنگ اصلی ایجاد می‌شوند و شامل نارنجی، سبز و بنفش هستند. همچنین با مفهوم رنگ‌های مکمل و تأثیر آنها در زیبایی نقاشی آشنا می‌شویم.
درس سوم: رنگ‌های فرعی
فکر کنید صفحه ۲۷
حتما ً تا به حال بعد از باران یک رنگین کمان دیده اید. آیا ترتیب رنگ های رنگین کمان را می دانید؟ تصویر زیر را ببینید و بگویید کدام رنگ ها در کنارهم قرار دارند.
پاسخ:رنگ‌های رنگین‌کمان به صورت یک طیف در کنار هم قرار می‌گیرند و رنگ‌های هم‌خانواده در بخش‌های نزدیک به یکدیگر دیده می‌شوند.
در طیف رنگی زیر هم رنگ های هم خانواده در کنار هم قرار گرفته اند. آیا می توانید جای رنگ های اصلی را در این طیف مشخص کنید؟
پاسخ:رنگ‌های اصلی در طیف جایگاه مشخصی دارند و رنگ‌ها به‌تدریج و پیوسته از یک رنگ به رنگ دیگر تغییر می‌کنند.
سوالات صفحه ۲۸
حال به تصاویر رنگی زیر نگاه کنید. در هر شکل دو دایره با رنگ های اصلی قرار دارند. در وسط رنگ های اصلی با هم ترکیب شده اند و رنگ هایی دیگر را تولید کرده اند. آیا می توانید بگویید کدام رنگ ها از ترکیب رنگ های اصلی تولید شده اند؟
پاسخ:
قرمز + زرد = نارنجی
زرد + آبی = سبز
آبی + قرمز = بنفش
این سه رنگ، یعنی نارنجی، سبز و بنفش، رنگ‌های فرعی یا ثانویه هستند.
حال به چرخه رنگی زیر نگاه کنید. این چرخه رابطه میان رنگ های اصلی و فرعی را نشان می دهد. می توانید بگویید کدام رنگ ها روی این چرخه در مقابل هم قرار دارند؟ می توانید این رنگ ها را نام ببرید؟
پاسخ: رنگ‌های مکمل عبارت‌اند از:
آبی و نارنجی
قرمز و سبز
زرد و بنفش
حال به نقاشی های زیر نگاه کنید. چه تفاوتی در صحنه نمایش داده شده حس می کنید؟
پاسخ:در تصویری که از آبی و نارنجی استفاده شده، رنگ‌ها زنده‌تر و غنی‌تر به نظر می‌رسند؛ زیرا رنگ‌های مکمل باعث تقویت و تشدید یکدیگر می‌شوند.
سوال صفحه ۲۹
نگاره زیر سمت چپ نگاه کنید. در کدام قسمت های نگاره هنرمند از رنگ های مکمل استفاده کرده است؟ آیا می توانید رنگ های مکمل استفاده شده دراین نقاشی را نام ببرید؟
پاسخ:رنگ‌های مکمل موجود در اثر را می‌توان با توجه به چرخه رنگ شناسایی کرد؛ مانند قرمز و سبز، آبی و نارنجی یا زرد و بنفش.
در نقاشی سمت راست نیز هنرمند از رنگ های مکمل قرمز و سبز استفاده کرده است. به نظر شما این نقاشی مدرن به نگاره های شرقی شبیه است؟
پاسخ:بله. فرم‌های گیاهی موجود در نقاشی به نقش‌های گیاهی نگارگری ایرانی شباهت دارند که به آنها اسلیمی گفته می‌شود.
نقاشی کنید صفحه ۳۰
مانند تصاویر روبه رو طرح ساده ای از ظروف شیشه ای ترسیم کنید. به صورتی که بخش هایی از این ظروف روی هم قرار بگیرند. به وسیله ماژیک یا جوهر رنگی با رنگ های اصلی این ظروف را رنگ آمیزی کنید. در بخش هایی که دو رنگ روی هم قرار می گیرند، رنگ های فرعی تولید می شود.
پاسخ:وقتی دو رنگ اصلی در قسمت‌های روی‌هم‌افتاده قرار بگیرند، از ترکیب آنها رنگ‌های فرعی ایجاد می‌شود.
سوال صفحه 30
مانند تصاویر زیر اشیا و پدیده های ساده و طبیعی با رنگ های مکمل پیدا کنید و به وسیله رنگ های مکمل نقاشی کنید. می توانید هر شی را روی پس زمینه ای به رنگ مکملش قرار بدهید. سعی کنید که رنگ های مکمل با هم ترکیب نشوند.
پاسخ:یک شی ساده انتخاب می‌کنیم و آن را با یک رنگ، روی زمینه‌ای با رنگ مکمل قرار می‌دهیم. رنگ‌های مکمل را جدا از هم نگه می‌داریم تا تضاد و درخشندگی آنها حفظ شود.
منظره های ساده ای از خانه های روستایی ترسیم کنید. این خانه ها را با استفاده از رنگ های مکمل متفاوت رنگ کنید.
پاسخ:می‌توان برای هر منظره یک جفت رنگ مکمل انتخاب کرد و بخش‌های مختلف آن را با این رنگ‌ها رنگ‌آمیزی کرد. در صورت نیاز می‌توان از خاکستری و حاصل ترکیب رنگ‌های مکمل نیز استفاده کرد.
سوال صفحه ۳۱
طرح های زیر را با دقت مشاهده کنید. از روی این طرح ها یا با الهام از آنها نقش هایی سنتی طراحی کنید. این نقش ها را با استفاده از رنگ های اولیه و رنگ های فرعی رنگ آمیزی کنید. سعی کنید به صورتی رنگ ها را به کار ببرید که درخشان تر به نظر بیایند.
پاسخ:یک نقش سنتی طراحی می‌کنیم و با استفاده مناسب از رنگ‌های اصلی و فرعی آن را رنگ‌آمیزی می‌کنیم. قرار دادن مناسب رنگ‌ها در کنار یکدیگر می‌تواند باعث افزایش جلوه و درخشندگی آنها شود.
آیا می توانید نمونه هایی از اشکال بالا را در میراث فرهنگی و هنری خود پیدا کنید؟
پاسخ:نمونه‌هایی از این نقش‌ها را می‌توان در هنرهایی مانند زری‌بافی، مخمل‌بافی با گل برجسته و قالی‌بافی مشاهده کرد.
خودارزیابی صفحه ۳۱
با استفاده از رنگ های فرعی و مکمل نقاشی کنید و خلاقیت های هنری خود را با دوستان خود مقایسه و درباره آنها با یکد یگر صحبت کنید.
پاسخ:با رنگ‌های فرعی و مکمل یک اثر نقاشی ایجاد می‌کنیم و سپس نحوه استفاده از رنگ‌ها، ترکیب‌بندی و ایده‌های خود را با دوستانمان مقایسه و درباره تفاوت‌ها و شباهت‌ها گفت‌وگو می‌کنیم.
جمع‌بندی
در این درس یاد گرفتیم که با ترکیب رنگ‌های اصلی می‌توان رنگ‌های فرعی را به وجود آورد. همچنین شناخت رنگ‌های مکمل و استفاده درست از آنها باعث افزایش زیبایی، جذابیت و درخشندگی آثار هنری می‌شود.