آموزش متوسطه دوم, پایه دهم

جواب درس دهم تفکر و سواد رسانه ای دهم (دروازه‌بانی خبر)

پاسخ فعالیت های درس دهم تفکر و سواد رسانه ای صفحه ۷۳ تا ۸۲

درس دهم کتاب تفکر و سواد رسانه‌ای پایه دهم به یکی از مهم‌ترین بخش‌های سواد رسانه‌ای یعنی «خبر» می‌پردازد؛ اینکه خبر چگونه تولید می‌شود، چه چیزهایی انتخاب یا حذف می‌شوند، ترتیب و میزان پرداختن به خبرها چگونه است، و رسانه‌ها با ابزارهایی مثل «دروازه‌بانی خبر»، «برجسته‌سازی»، «انتخاب تیتر»، «انتخاب تصویر» و حتی «استفاده از صفت‌ها و آمار» چگونه بر ذهن مخاطب اثر می‌گذارند. فعالیت‌های این درس دانش‌آموز را وارد فضای واقعی تصمیم‌گیری رسانه‌ای می‌کند؛ از انتخاب خبر برای بخش خبری پنج دقیقه‌ای تا تحلیل صفحه اول روزنامه‌ها، مقایسه روایت‌ها و بررسی نقش رسانه‌ها در شکل‌دهی افکار عمومی. در این مقاله، پاسخ کامل همه فعالیت‌ها و گفت‌وگوهای درس دهم تفکر و سواد رسانه‌ای دهم آورده شده است.

جواب فصل 10 دروازه بانی خبر تفکر و سواد رسانه ای دهم


جواب فعالیت گروهی صفحه ۷۳ ، ۷۴ و ۷۵ تفکر و سواد رسانه‌ای دهم

فرض کنید شما عضو شورای سردبیری یک بخش خبری پنج دقیقه‌ای در تلویزیون هستید و قرار است از میان اتّفاقات و اخباری که به دستتان رسیده است، خبر تهیّه کنید. ابتدا به صورت انفرادی خبرهای مورد نظر خود را مشخّص کنید.

🟪 با توجه به محدودیت زمانی (۵ دقیقه) کدام عنوان های خبری را نادیده می‌ گیرید؟ کدام ها را کوتاه و کدام ها را مشروح پوشش می دهید؟

پاسخ:
اخبار داخلی مهم و خارجی مرتبط با ایران را مشروح و سایر اخبار را به صورت خلاصه پوشش می دهیم.

جواب فعالیت گروهی صفحه 73 ، 74 و 75 درس دهم تفکر و سواد رسانه ای


جواب فعالیت گروهی صفحه ۷۳ ، ۷۴ و ۷۵ تفکر و سواد رسانه‌ای دهم

انتخاب‌ها به ترتیب اولویت | زمان

  • ۱۰۰۰ کیلومتر شنا برای نام خلیج فارس | ۰۰:۳۰

  • دریاچه ارومیه هفت سال دیگر زنده می‌شود | ۰۱:۳۰

  • تولید چای ایرانی افزایش یافت | ۰۰:۳۰

  • پیشتازی چشمگیر حزب مرکل از حزب شولتز در آلمان | ۰۱:۰۰

  • ایران، موضوع گفت و گوی ترامپ با سران کشورهای عرب | ۰۱:۳۰

🟪 اکنون نتیجه کار خود را با هم گروهی ها به اشتراک بگذارید. آیا چگونگی چینش و پرداختن اخبار توسط همۀ اعضای گروه یکسان است؟ دلایل خود را برای گزینش، چگونگی چینش و پرداختن اخبار برای هم گروهی ها شرح دهید.

پاسخ:
خیر، ممکن است برخی از اخبار به صورت سلیقه ای مهمتر به نظر آیند. دلیل من این بود که اخبار داخلی مهم و خارجی مرتبط با ایران به صورت مشروح و سایر اخبار را به صورت خلاصه پوشش دهم.

🟪 یک بار دیگر با توافق اعضای گروه، گزینش، چینش و میزان پرداختن به خبرها را انجام دهید و نتیجه را به کلاس ارائه کنید.

پاسخ:
در جدول زیر می توانید مشاهده کنید:

عنوان خبر | زمان پوشش | دلیل

  • اعتراف تل آویو به قدرت موشکی ایران | ۰۱:۰۰ | تأثیرات سیاسی و امنیتی در سطح منطقه و جهان.

  • آخرین وضعیت احیای دریاچه ارومیه | ۰۲:۰۰ | اهمیت موضوع محیط زیست و احیای منابع طبیعی بر زندگی مردم.

  • بدافزار جدید اندرویدی با ضبط مکالمات تلفنی | ۰۳:۰۰ | اهمیت امنیت سایبری در دنیای دیجیتال امروز.

  • ثبت میدان امیر چخماق یزد به عنوان میراث فرهنگی جهانی | ۰۱:۰۰ | حس ملی‌گرایی و ارزش فرهنگی، اما اهمیت کمتر نسبت به دیگر اخبار.

  • ویژه برنامه‌های جشن عید قربان در حرم مطهر امام رضا | ۰۰:۳۰ | تأثیر بر احساسات مذهبی مردم و جذابیت برای جامعه.

  • افزایش کرایهٔ تاکسی و اتوبوس در پایتخت | ۰۰:۳۰ | تأثیر بر زندگی روزمره، اما اولویت کمتری نسبت به دیگر اخبار دارد.

اخبار نادیده گرفته شده:

عنوان خبر | دلیل

  • کدام تیم برنده دربی خواهد بود؟ | جنبه سرگرمی دارد و اولویت کمتری دارد.

  • پارک مشاهیر سنندج را بیشتر بشناسید | بیشتر محلی است و جذابیت کمتری برای عموم دارد.

  • قطعات تقلبی؛ مشکل بزرگ تعمیرکاران خودرو | موضوع مهمی است اما کمتر جذاب برای عموم.

  • ۱۰۰۰ کیلومتر شنا برای نام خلیج فارس | موضوع جالب اما اولویت کمتری دارد.

  • ٣٢٩ هزار دانش‌آموز در سال ١۴٠٢ به اردوی راهیان نور اعزام شدند | اطلاعات جالب، اما اولویت کمتری دارد.


جواب فعالیت گروهی صفحه ۷۶ تفکر و سواد رسانه‌ای دهم

به سه گروه تقسیم شوید. هر گروه صفحۀ اوّل یکی از روزنامه‌های یک روز (مانند کیهان، ایران، اعتماد، رسالت، اطّلاعات، شرق و… ) را براساس پرسش‌های زیر با دقّت بررسی کند؛ سپس نمایندگان هر سه گروه، یافته‌های خود را برای هر پرسش به کلاس ارائه کند.

🟪 عنوان (تیتر) اصلی هر روزنامه چیست؟

پاسخ:
تیتر اصلی: «اعتراف تل آویو به قدرت موشکی ایران»

🟪 تصویر اصلی هر کدام چیست؟

پاسخ:
تصویر اصلی: عکسی از یک موشک ایرانی یا نمایی از نیروهای مسلح در حال نمایش قدرت نظامی.

🟪 عنوان (تیتر) خبرهای نیم‌تای بالای صفحه و عنوان (تیتر) خبرهای نیم‌تای پایین صفحه چیست؟

پاسخ:
خبرهای نیم‌تای بالای صفحه:
«توافق هسته‌ای در آستانه اجرایی شدن»
«تحلیل سفر رئیس‌جمهور به نیویورک»

خبرهای نیم‌تای پایین صفحه:
«افزایش قیمت کالاها در بازار»
«کشف آثار باستانی جدید در یزد»

🟪 در کدام خبرها از صفت استفاده شده است؟ حذف صفت‌ها چه تأثیری بر آنها می‌گذارد؟

پاسخ:
خبرهایی با صفت:
«قدرت موشکی ایران» (صفت «قدرت»)
«افزایش شدید قیمت کالاها» (صفت «شدید»)

تأثیر حذف صفت‌ها: حذف صفت‌ها می‌تواند خبر را کمتر جذاب و تأثیرگذار کند. مثلاً بدون صفت «قدرت»، خبر ممکن است به سادگی بیان شود و تأثیر آن بر روی مخاطب کاهش یابد.

🟪 فکر می‌کنید چرا در برخی خبرها از صفت استفاده می‌شود؟

پاسخ:
دلایل استفاده از صفت‌ها:
جلب توجه مخاطب
ایجاد احساسات خاص و تأکید بر اهمیت موضوع

🟪 کدام یک از رویدادها بر تعداد زیادی از افراد جامعه در زمان حال یا آینده اثر دارد؟

پاسخ:
رویدادها با تأثیر زیاد:
«افزایش قیمت کالاها» که بر زندگی روزمره مردم تأثیر می‌گذارد.
«توافق هسته‌ای» که می‌تواند آینده سیاسی و اقتصادی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

🟪 کدام خبرها با اعداد و آمار بیان شده است؟ در صورت وجود چنین خبرهایی، کدام رویداد با اعداد و آمار بیشتری بیان شده است؟ آیا این اعداد داده‌های خام است یا به اطّلاعات تبدیل شده است؟

پاسخ:
خبرهای با اعداد و آمار: «نرخ بیکاری به ۱۰% رسید» (این عدد یک داده خام است که به اطلاعات تبدیل شده است).

رویداد با اعداد و آمار بیشتر: گزارشی درباره «افزایش قیمت کالاها» که شامل درصد افزایش قیمت‌ها است.

🟪 کدام خبرها به اختلاف، کشمکش یا درگیری میان افراد، گروه‌ها، کشورها با یکدیگر پرداخته است؟

پاسخ:
خبرهایی با کشمکش: «تنش‌های سیاسی بین ایران و آمریکا»

🟪 کدام خبرها به رویدادهای غیرعادی، استثنایی، عجیب یا نادر پرداخته است؟

پاسخ:
خبرهایی درباره رویدادهای غیرعادی: «کشف آثار باستانی جدید» که ممکن است به عنوان یک رویداد استثنایی تلقی شود.

نتیجه گیری:
این تحلیل نشان می‌دهد که روزنامه کیهان چگونه از تیترها، تصاویر و زبان توصیفی برای جلب توجه مخاطبان استفاده می‌کند. همچنین، استفاده از صفت‌ها و اعداد در اخبار تأثیر زیادی بر نحوه دریافت اطلاعات توسط خوانندگان دارد. این اطلاعات می‌تواند به دانش‌آموزان کمک کند تا بهتر بفهمند رسانه‌ها چگونه اخبار را ارائه می‌دهند و چه تأثیری بر افکار عمومی دارند.


پاسخ گفت و‌ گوی کلاسی صفحه ۷۶ تفکر و سواد رسانه‌ای دهم

اکنون با مقایسۀ نتایج کار گروه‌ها به پرسش‌های زیر پاسخ دهید.

🟪 چه شباهت و تفاوتی بین عنوان (تیتر) اصلی سه روزنامه وجود دارد؟
🟪 چه شباهت و تفاوتی بین تصویر اصلی سه روزنامه وجود دارد؟
🟪 چه شباهت و تفاوتی بین خبرهای نیم‌تای بالای صفحه سه روزنامه وجود دارد؟
🟪 به نظر شما چه چیزی باعث تفاوت‌های آنها شده است؟
🟪 روزنامه‌ها و نشریات خارجی نیز از همین شیوه‌ها استفاده می‌کنند. عکس صفحۀ بعد بیانگر چه چیزی است؟

پاسخ:
برای پاسخ به پرسش‌های مربوط به مقایسه سه روزنامه، فرض می‌کنیم که سه روزنامه مختلف شامل کیهان، ایران و شرق را بررسی کرده‌ایم. در ادامه، به تحلیل شباهت‌ها و تفاوت‌ها می‌پردازیم:

شباهت‌ها و تفاوت‌ها:

۱. عنوان (تیتر) اصلی
شباهت: همه روزنامه‌ها معمولاً تیتر اصلی را به موضوعات مهم سیاسی یا اجتماعی اختصاص می‌دهند.
تفاوت:
کیهان: ممکن است تیترهای تند و انتقادی نسبت به دشمنان خارجی داشته باشد.
ایران: تیترها ممکن است بیشتر بر روی دستاوردهای داخلی و مثبت تمرکز کنند.
شرق: تیترها معمولاً تحلیلی‌تر و با رویکردی انتقادی نسبت به مسائل اجتماعی و سیاسی هستند.

۲. تصویر اصلی
شباهت: تمامی روزنامه‌ها از تصاویری استفاده می‌کنند که به تیتر اصلی مرتبط است.
تفاوت:
کیهان: ممکن است تصاویری از نیروهای نظامی یا رویدادهای سیاسی با بار معنایی قوی انتخاب کند.
ایران: تصاویری از فعالیت‌های اجتماعی یا فرهنگی را انتخاب می‌کند.
شرق: تصاویر تحلیلی و هنری با بار اجتماعی را بیشتر به نمایش می‌گذارد.

۳. خبرهای نیم‌تای بالای صفحه
شباهت: در این بخش معمولاً خبرهای مهم و فوری قرار می‌گیرد.
تفاوت:
کیهان: اخبار سیاسی و نظامی غالب است.
ایران: ترکیبی از اخبار اقتصادی و اجتماعی را شامل می‌شود.
شرق: بیشتر بر روی تحلیل‌های اجتماعی و فرهنگی تمرکز دارد.

۴. دلایل تفاوت‌ها
تفاوت‌ها ناشی از خط مشی سیاسی، فرهنگی و اجتماعی هر روزنامه است. هر روزنامه بسته به مخاطبان هدف خود، سعی در جلب توجه آن‌ها دارد و این امر بر انتخاب تیترها، تصاویر و نوع خبرها تأثیرگذار است.

۵. استفاده از شیوه‌های مشابه در نشریات خارجی
روزنامه‌ها و نشریات خارجی نیز از همین شیوه‌ها استفاده می‌کنند. آن‌ها معمولاً با توجه به فرهنگ، سیاست و جامعه خود، تیترها، تصاویر و نوع خبرها را انتخاب می‌کنند تا بهترین تأثیر را بر روی مخاطبان خود بگذارند.

نتیجه‌گیری:
این مقایسه نشان‌دهنده‌ی تنوع در نحوه‌ی ارائه اخبار در رسانه‌های مختلف است. با توجه به اهداف سیاسی و اجتماعی هر روزنامه، انتخاب تیترها، تصاویر و نوع خبرها متفاوت خواهد بود که این امر بر روی نحوه دریافت اطلاعات توسط مخاطبان تأثیرگذار است.


جواب سوال بالای صفحه ۷۷ تفکر و سواد رسانه‌ای دهم

فیلم «سواد رسانه ای در مطبوعات» را ببینید. شما در بررسی روزنامه‌ها تا چه اندازه به نکات مطرح شده در فیلم توجّه کرده‌اید؟

جواب سوال بالای صفحه 77 درس دهم تفکر و سواد رسانه ای

پاسخ:
بعد از تماشای فیلم «سواد رسانه‌ای در مطبوعات»، متوجه شدم که نکات بسیار مهمی درباره تحلیل و ارزیابی اخبار و رسانه‌ها مطرح شده است. در بررسی روزنامه‌ها، به چند نکته کلیدی توجه کردم که نشان‌دهنده‌ی تأثیر سواد رسانه‌ای بر نحوه‌ی نگاه ما به اخبار است.

نکات مطرح شده در فیلم و توجه به آن‌ها:

  • تحلیل انتقادی: یکی از نکات اصلی فیلم، اهمیت تحلیل انتقادی اخبار است. من سعی کردم هنگام خواندن تیترها و خبرها، به این فکر کنم که چه کسی این خبر را نوشته و هدفش از انتشار آن چیست. این باعث شد تا بیشتر به محتوا توجه کنم و فقط به سطح اخبار بسنده نکنم.

  • شناسایی منابع معتبر: فیلم تأکید داشت که همیشه باید منبع خبرها را بررسی کنیم. در بررسی روزنامه‌ها، به دنبال منابع معتبر و شناخته‌شده بودم و سعی کردم از اخبار غیرمعتبر دوری کنم.

  • استفاده از صفت‌ها: در فیلم اشاره شد که استفاده از صفت‌ها می‌تواند تأثیر زیادی بر روی برداشت ما از اخبار داشته باشد. من متوجه شدم که برخی روزنامه‌ها با استفاده از صفت‌های قوی، احساسات خاصی را در خواننده ایجاد می‌کنند. این نکته باعث شد تا بیشتر به انتخاب واژه‌ها توجه کنم.

  • آگاهی از تأثیر رسانه‌ها: یکی دیگر از نکات مهم این بود که رسانه‌ها می‌توانند بر افکار عمومی تأثیر بگذارند. در بررسی روزنامه‌ها، متوجه شدم که برخی اخبار می‌توانند احساسات ملی‌گرایی یا ترس را در جامعه تقویت کنند.

  • تفکیک اطلاعات مفید از غیرمفید: فیلم بر اهمیت تفکیک اطلاعات مفید از غیرمفید تأکید داشت. من سعی کردم هنگام خواندن اخبار، به این فکر کنم که آیا این اطلاعات برای من مفید است یا خیر و چگونه می‌توانم از آن‌ها استفاده کنم.

نتیجه‌گیری:
به طور کلی، تماشای فیلم «سواد رسانه‌ای در مطبوعات» به من کمک کرد تا با دقت بیشتری به بررسی روزنامه‌ها بپردازم و نکات مهمی را در مورد تحلیل محتوا یاد بگیرم. این تجربه باعث شد تا نسبت به اخبار و رسانه‌ها آگاه‌تر شوم و بتوانم تصمیمات بهتری در مورد مصرف اطلاعات بگیرم. سواد رسانه‌ای نه تنها به ما کمک می‌کند تا بهتر بفهمیم چه چیزی را می‌خوانیم، بلکه ما را قادر می‌سازد تا شهروندان فعال‌تری باشیم.


پاسخ گفت و‌ گوی کلاسی صفحه ۷۷ تفکر و سواد رسانه‌ای دهم

🟪 در درس چهارم خواندید که سیاست ثابت رسانه های بیگانه در قبال راهپیمایی اربعین همچنین دیگر راهپیمایی های مردمی مانند ۲۲ بهمن و روز قدس، سانسور و بازنمایی بوده است. حال تجارب و دانسته های خود را پیرامون نحوه پوشش خبری رسانه های مختلف از این مراسم ها بیان کرده و بگویید در پوشش خبری آنها از چه کلمات، اصطلاحات و … استفاده شده است؟

پاسخ:
رسانه‌های متعدد جهانی به ویژه رسانه‌های اصلی کشورهای غربی برخلاف سال‌های قبل که به سانسور پیاده‌روی اربعین روی آورده بودند، امسال از انفعال خارج شدند و رویکردهای مختلفی نسبت به انعکاس خبری این مراسم داشتند؛ البته انتشار این اخبار به صورت گسترده نبوده اما به هر روی به دلیل ابعاد عظیم این تجمع مذهبی از سانسور آن پرهیز کردند؛ در واقع آنها استراتژی خود را تغییر ندادند، بلکه دست به تغییرات تاکتیکی جهت کوچک‌سازی از مراسم ازبعین هستند.

بعضی از آنها فقط به‌صورت خبری این رویداد را منتشر کردند و تعدادی دیگر از رسانه‌ها این مراسم را به صورت گزارش تحلیلی به آن پرداختند و بعضی دیگر نیز که بیشتر رسانه‌های عرب‌زبان بودند، با رویکرد منفی به این مراسم نگاه کردند و بیشتر تلاش داشتند تا حاشیه این مراسم را بر متن آن غالب کنند؛ برای نمونه به موارد زیر توجه فرمایید:

شبکه «سی‌ان‌ان»: میلیون‌ها زائر شیعه مراسم اربعین امام حسین (علیه السلام) را گرامی داشتند.

خبرگزاری «رویترز»: شیعیان عربستان، ایران و کویت در اربعین حسینی به کربلای معلی رفتند. صدها هزار زائر شیعه به شهر کربلا در جنوب عراق برای احیای اربعین رفتند. همچنین زائرانی از ایران و پاکستان و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در مراسم اربعین شرکت کردند. بسیاری از زائران شیعه ترجیح می‌دهند با پای پیاده به کربلا بروند، زیرا بر این باورند این کار ثواب زیادی دارد و برخی دیگر به تهیه غذا و اطعام زائران دست می‌زنند.

شبکه تلویزیونی «فرانس ۲۴»: بیش از ۲۰ میلیون شیعه از ۶۰ کشور جهان در مراسمی ویژه بزرگداشت امام حسین (علیه السلام) در شهر کربلا تجمع کردند. امام حسین (علیه السلام) سومین امام شیعیان است که بر اساس تاریخ توسط شمر در شهر کربلا به‌همراه ۷۲ تن از یاران و اعضای خانواده‌اش به شهادت رسیده است. حضور این تعداد شیعه در یک مراسم و تجمع در تاریخ سابقه نداشته است.

«سی‌سی‌تی‌وی» چین: میلیون‌ها زائر از سراسر جهان در شهر مقدس کربلا جمع شدند تا مراسم اربعین را برگزار کنند، مراسمی که از جمله مهم‌ترین مناسبت‌های مذهبی در تقویم اسلامی است. این مراسم سالانه شیعه، حدودا پنج برابر بیش از مراسم حج، جمعیت مردم را به خود جذب می‌کند و شامل یک پیاده روی ۸۰ کیلومتری است که از نجف شروع می‌شود و پنج روز طول می‌کشد تا با رسیدن به شهر مقدس کربلا تکمیل شود.

«نیودهلی تی‌وی» هند: میلیون‌ها نفر از سراسر جهان، امسال جان خود را به خطر انداختند تا به شهر کربلا در عراق برسند و مراسم چهلم شهادت امام حسین (علیه السلام) را برگزار کنند، این در حالی است که تهدیدات از سوی داعش در روزهای اخیر شدت یافته است. ناظران مراسم موسوم به اربعین را که بزرگ‌ترین مراسم مذهبی شیعیان است، نوعی بی‌اعتنایی به تهدیدات گروه شبه نظامی موسوم به دولت اسلامی (داعش) می‌دانند که قدرتش هر سال در حال افزایش است. این شبکه خبری همچنین از حضور زائران مسیحی و پیروان دیگر ادیان مذهبی در این مراسم ابراز شگفتی کرد.

«اسکای نیوز» امارات: همه ساله در ماه محرم و صفر و در آستانه فرا رسیدن اربعین امام حسین (علیه السلام) در کنار حضور ایرانی‌ها در عراق، شاهد نفوذ گسترده نظامی و امنیتی ایران در شهرهای مذهبی عراق هستیم.

«العرب» عربستان: ایرانی‌ها از طریق مرزهای عراق و داخل شدن در این کشور می‌خواهند قدرت‌نمایی کشورشان را به رخ کشورهای منطقه بکشند. ایران از طریق مراسمات مذهبی می‌خواهد توانایی خود را در بسیج کردن ایرانی‌ها و نشانه رفتن آنها ضد دشمنان خود در منطقه به نمایش بگذارد.


ادامه پاسخ گفت و‌ گوی کلاسی صفحه ۷۷ تفکر و سواد رسانه‌ای دهم

🟪 زائران اربعین حسینی در هنگام راهپیمایی با روش های مختلفی همچون حمل پرچم، کوله های مزین به نوشته و تصاویر، شعارها و نوشته های روی لباس و سربند و پیام هایی را به جهانیان منتقل می کنند، آیا رسانه های خبری بیگانه این گونه پیام ها را پوشش می دهند؟

پاسخ:
خیر؛ رسانه های آنان این اخبار را پوشش نمی دهند و سعی در انحراف و بی توجهی به این موضوع و کم ارزش نشان دادن آن می کنند.


جواب گفت و‌ گوی کلاسی صفحه ۷۹ تفکر و سواد رسانه‌ای دهم

به تفاوت روایت دو خبرنگار از یک رویداد دقّت کنید:

⬜️ اصابت موشک به حیفا ده‌ها شهروند اسرائیلی را کشته و زخمی کرد. حماس ضمن بر عهده گرفتن این حملۀ تروریستی اعلام کرد: «حملات حماس تا نابودی کامل اسرائیل ادامه خواهد داشت». سخنگوی کاخ سفید ضمن محکومیت شدید این حمله تروریستی، توقف فوری خشونت بین فلسطین و اسرائیل را خواستار شد و گفت: «حماس باید هر چه زودتر خلع سلاح و توسط محاکم بین‌المللی به جرم کشتار مردم بی‌گناه محاکمه شود.»

⬜️ جنبش حماس دیشب در پاسخ به حملات وحشیانه چند روز اخیر رژیم غاصب صهیونیستی به غزه و کشتار بی‌رحمانه زنان و کودکان فلسطینی، سه موشک را به سمت شهر حیفا شلیک کرد که یکی از آنها پس از برخورد به منطقه‌ای نظامی موجب کشته و زخمی شدن چند صهیونیست شد. حماس در بیانیه‌ای ضمن انتقاد از سکوت مجامع جهانی در برابر جنایت‌های جنگی صهیونیست‌ها در غزه از ادامه مقاومت تا پیروزی کامل بر رژیم صهیونیستی خبر داد.

🟪 به کمک هم کلاسی‌های خود ارزش‌های حاکم بر هر روایت رسانه‌ای را بیان کنید؟ چه دیدگاه‌هایی در هر کدام از روایت‌ها نادیده گرفته شده است؟

پاسخ:
در روایت اول حمایت از اسرائیل و در روایت دوم حمایت از فلسطین حاکم است. در روایت اول حملات اسرائیل نادیده گرفته شده است و در روایت دوم واکنش کاخ سفید مدنظر قرار نگرفته است.


جواب فعالیت گروهی صفحه ۸۰ تفکر و سواد رسانه‌ای دهم

به گروه‌های پنج تا شش نفره تقسیم شده و فیلم‌های «خبر ۱ و ۲» را ببینید. آنگاه تفاوت‌ها و شباهت‌های دروازه‌بانی (گزینش، چینش و پردازش) و برجسته‌سازی خبر را بررسی و براساس اهداف آن دو رسانه خبری تحلیل کنید.

متن پشت جلد کتابتان را که بخشی از بیانیه گام دوم انقلاب است؛ بخوانید و بر اساس تحلیل انجام گرفته از فیلم‌های خبر ۱ و ۲، پیشنهادهای خود را جهت نحوه شکستن محاصره تبلیغاتی رسانه‌های بیگانه به کلاس گزارش کنید.

پاسخ:
برای تحلیل فیلم‌های «خبر ۱ و ۲» و بررسی تفاوت‌ها و شباهت‌های دروازه‌بانی و برجسته‌سازی خبر، ابتدا به نکات کلیدی هر فیلم می‌پردازیم و سپس پیشنهادهایی برای شکستن محاصره تبلیغاتی رسانه‌های بیگانه ارائه می‌دهیم.

تحلیل فیلم‌های «خبر ۱ و ۲»

شباهت‌ها
دروازه‌بانی (گزینش و چینش):
هر دو رسانه سعی دارند تا اخبار را به گونه‌ای انتخاب کنند که توجه مخاطبان را جلب کند.
هر دو رسانه از اخبار مهم و تأثیرگذار استفاده می‌کنند، اما با زاویه دید متفاوتی به آن‌ها می‌نگرند.

برجسته‌سازی خبر:
هر دو رسانه از تکنیک‌های بصری و زبانی برای برجسته‌سازی اخبار استفاده می‌کنند.
استفاده از تصاویر جذاب و تیترهای قوی در هر دو فیلم مشاهده می‌شود که هدف آن جلب توجه مخاطب است.

تفاوت‌ها
دروازه‌بانی (گزینش و چینش):
خبر ۱: بیشتر بر روی اخبار مثبت و دستاوردهای داخلی تمرکز دارد و سعی می‌کند تصویری امیدوارکننده از وضعیت کشور ارائه دهد.
خبر ۲: بیشتر بر روی مشکلات، چالش‌ها و انتقادات از دولت تمرکز دارد و سعی می‌کند نواقص را به تصویر بکشد.

برجسته‌سازی خبر:
خبر ۱: اخبار را به گونه‌ای برجسته می‌کند که امیدواری و پیشرفت را نشان دهد، با تأکید بر موفقیت‌ها.
خبر ۲: بر روی بحران‌ها و چالش‌ها تأکید بیشتری دارد و سعی می‌کند احساس نگرانی یا نارضایتی را در مخاطب ایجاد کند.

پیشنهادها برای شکستن محاصره تبلیغاتی رسانه‌های بیگانه
تولید محتوای متنوع
استفاده از شبکه‌های اجتماعی
تقویت سواد رسانه‌ای
همکاری با رسانه‌های مستقل
برگزاری رویدادهای فرهنگی

نتیجه‌گیری:
با توجه به تحلیل انجام شده از فیلم‌های «خبر ۱ و ۲» و بررسی اهداف آن دو رسانه، می‌توان گفت که برای شکستن محاصره تبلیغاتی رسانه‌های بیگانه نیاز به تولید محتوای متنوع، استفاده از شبکه‌های اجتماعی، تقویت سواد رسانه‌ای، همکاری با رسانه‌های مستقل، و برگزاری رویدادهای فرهنگی داریم. این اقدامات می‌تواند به ما کمک کند تا تصویر واقعی‌تری از ایران را به جهانیان منتقل کنیم.


تحلیل و بررسی عکس و مکث صفحه ۸۲ تفکر و سواد رسانه‌ای دهم

تحلیل و بررسی عکس و مکث صفحه 82 درس دهم تفکر و سواد رسانه ای

از این تصویر می فهمیم که رسانه مانند آفتاب پرست عمل می کند و مدام رنگ عوض می کند. در تلویزیون مدیران متناسب با منافع سیاسی و اقتصادی که دارند، ناظر افکار عمومی هستند. و به موقع برای ساختن و شکل دادن و شکار مغز عموم مردم از هر شیوه و ابزار و رنگی که داشته باشند، استفاده می کنند. تا آن چیزی که خودشان می خواهد را در ذهن مخاطب ایجاد کند.


جواب فعالیت در خانه صفحه ۸۲ تفکر و سواد رسانه‌ای دهم

از طریق دیدن یا شنیدن اخبار اصلی می‌توان به اهداف فرستندۀ پیام، مثلاً یک روزنامه پی برد. صفحات اوّل یک روزنامه (چاپی یا برخط) یا بخش خبر یک شبکه را در یک هفته تعقیب کنید. عنوان (تیتر) و خبر اصلی آن را فهرست و تحلیل کنید:

🟪 این روزنامه چه نوع روزنامه ای است؟ (سیاسی، اقتصادی، سینمایی، ورزشی یا …)

پاسخ:
روزنامه ورزشی می باشد.

🟪 این روزنامه یا شبکه در طول هفته، بیشتر به چه موضوعاتی پرداخته است؟

پاسخ:
بیشتر به موضوعات فوتبال ایران (لیگ برتر ایران و حواشی آن) و کمی فوتبال جهان پرداخته است.

🟪 هدف صاحبان این رسانه از کار رسانه ای چه می تواند باشد؟

پاسخ:
آگاهی افراد علاقه‌مند به فوتبال، که اخبار فوتبال ایران و جهان را دنبال می کنند. و در برخی از مواقع حاشیه سازی برای برخی از افراد ورزشی و تیم های فوتبال


جمع‌بندی

درس دهم تفکر و سواد رسانه‌ای دهم نشان می‌دهد که خبر یک «بازتاب ساده واقعیت» نیست، بلکه حاصل تصمیم‌های متعدد است: چه خبری انتخاب شود، چه خبری حذف شود، خبرها با چه ترتیبی چیده شوند، کدام بخش‌ها برجسته شوند، چه تیتر و تصویری انتخاب شود و از چه واژه‌هایی استفاده شود. همچنین مقایسه روایت‌ها نشان می‌دهد که ارزش‌ها و دیدگاه‌های رسانه‌ای می‌توانند باعث شوند بخشی از حقیقت گفته شود و بخش‌هایی نادیده گرفته شود. نتیجه مهم این درس آن است که مخاطب باید با تفکر انتقادی و سواد رسانه‌ای، به جای پذیرش ساده خبرها، تحلیل کند که چه کسی پیام را ساخته، چرا چنین روایتی ارائه داده و چه چیزی در پشت انتخاب‌ها و چینش‌ها قرار دارد.

برای مطالعه سوالات متن این درس به قسمت زیر مراجعه کنید:
بدون رای

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همه آموزش ها را یکجا در گوشی داشته باش:
مطالب مرتبط