سوالات متن فلسفه دوازدهم انسانی درس دوازدهم حکمت معاصر با جواب + آزمون تستی همراه با پاسخنامه
درس دوازدهم فلسفه دوازدهم انسانی با عنوان «حکمت معاصر» به بررسی تحولات فلسفه در ایران معاصر، ورود فلسفه‌های جدید اروپایی به ایران و نقش اندیشمندان بزرگی مانند امام خمینی، علامه طباطبایی و استاد مطهری در احیای فلسفه اسلامی می‌پردازد. این درس همچنین اهمیت کتاب‌های فلسفی، روش تفسیر قرآن به قرآن و تأثیر نظام فکری انسان بر سبک زندگی او را بررسی می‌کند.
سوالات متن فلسفه دوازدهم انسانی درس ۱۲ با جواب
۱. مقصود از حکمت معاصر در ایران چیست و چه تفاوتی با دوره‌های قبل دارد؟
حکمت معاصر به دوره جدید حیات فلسفی در ایران گفته می‌شود که از حدود صد سال پیش و هم‌زمان با آغاز نهضت مشروطه شکل گرفت. تفاوت عمده این دوره با دوره‌های گذشته، ورود فلسفه‌های جدید اروپایی به ایران و جهان اسلام است.
۲. ورود فلسفه جدید اروپایی به ایران از چه زمانی آغاز شد و چه پیامدهایی داشت؟
ورود فلسفه جدید اروپایی از زمان آغاز نهضت مشروطه گسترش یافت. کتاب‌های فلسفی فیلسوفان اروپا به فارسی ترجمه شدند، دانشجویان برای تحصیل به اروپا رفتند، رشته‌های مرتبط با فلسفه اروپایی در دانشگاه‌ها شکل گرفتند و استادانی به آموزش و بررسی اندیشه‌های فیلسوفان غربی پرداختند.
۳. پس از سقوط دولت صفویان چه تحولاتی در وضعیت فلسفه ایران به وجود آمد؟
پس از سقوط صفویان، نابسامانی‌های سیاسی و اجتماعی باعث تضعیف حیات علمی و فرهنگی ایران شد. در نتیجه، بسیاری از علوم، از جمله فلسفه، از رونق افتادند و فعالیت‌های فلسفی با وجود حضور برخی استادان، شادابی و گسترش گذشته را نداشتند.
۴. چه عواملی زمینه حیات مجدد فلسفه در ایران را فراهم کرد؟
در اواخر دوره قاجار، جنبش‌های فکری و اجتماعی شکل گرفتند و در حوزه فرهنگ نیز تحولات تازه‌ای پدید آمد. مطرح شدن مسائل جدید فکری و فلسفی، زمینه را برای احیای فلسفه و توجه دوباره به مباحث فلسفی فراهم کرد.
۵. فیلسوفان ایرانی چگونه با فلسفه‌های جدید اروپایی برخورد کردند؟
فیلسوفان ایرانی تلاش کردند با بهره‌گیری از میراث فلسفی اسلامی، به‌ویژه فلسفه مشاء، حکمت اشراق و حکمت متعالیه، فلسفه‌های جدید اروپایی را بشناسند، تحلیل کنند و مورد ارزیابی قرار دهند. هدف آنان احیای فلسفه و ارائه اندیشه‌هایی غنی‌تر و متناسب با مسائل روز جامعه بود.
۶. کانون‌های اصلی فعالیت فلسفی در ایران معاصر کدام شهرها بودند و چه فیلسوفانی در این دوره فعالیت داشتند؟
قم و تهران کانون‌های اصلی فعالیت فلسفی بودند و در مشهد و اصفهان نیز حلقه‌های درسی فلسفه تشکیل می‌شد. از شخصیت‌های برجسته این دوره می‌توان به میرزا جهانگیرخان قشقایی، ابوالحسن شعرانی، میرزا مهدی آشتیانی، امام خمینی و علامه طباطبایی اشاره کرد.
۷. چرا حلقه درس فلسفی امام خمینی به شاگردان نزدیک ایشان اختصاص داشت و علنی نبود؟
زیرا بسیاری از بزرگان با تدریس فلسفه، به‌ویژه فلسفه صدرایی، مخالف بودند و آن را فلسفه‌ای ناسازگار با دین می‌دانستند. به همین دلیل، درس فلسفه امام خمینی به‌صورت محدود و برای شاگردان نزدیک ایشان برگزار می‌شد.
۸. برخی از آثار و تألیفات عرفانی امام خمینی را نام ببرید.
از آثار عرفانی امام خمینی می‌توان به کتاب‌های «شرح دعای سحر»، «مصباح الهدایه»، «سرّ الصلوه»، «آداب الصلوه»، «تعلیقات بر شرح فصوص الحکم» و «شرح مصباح الانس» اشاره کرد.
۹. جایگاه علمی و فلسفی امام خمینی چگونه بود؟
امام خمینی از توانایی علمی و فلسفی بالایی برخوردار بود و در جوانی کتاب‌هایی مانند اسفار ملاصدرا و شفای ابن‌سینا را تدریس می‌کرد. او در زمینه فلسفه و عرفان آثار مهمی نوشت و شاگردانی تربیت کرد که بعدها در علوم عقلی و فلسفی به شخصیت‌های برجسته‌ای تبدیل شدند.
۱۰. بزرگ‌ترین شخصیت فلسفی معاصر ایران از دیدگاه این درس چه کسی بود و استاد عرفان و اخلاق او چه کسی بود؟
علامه طباطبایی بزرگ‌ترین شخصیت فلسفی معاصر ایران معرفی شده است. استاد او در عرفان و اخلاق، میرزا علی‌آقا قاضی بود.
۱۱. علامه طباطبایی پس از بررسی شرایط علمی و فرهنگی ایران به چه نتیجه‌ای رسید؟
او دریافت که اندیشه‌های جدید اروپایی، به‌ویژه تفکرات ماتریالیستی و مارکسیستی، در ایران در حال گسترش هستند؛ اما حوزه‌های علمیه آمادگی کافی برای مواجهه علمی با این اندیشه‌ها را ندارند و تدریس فلسفه نیز هنوز گسترش زیادی نیافته است.
۱۲. مهم‌ترین اقدامات علمی و فرهنگی علامه طباطبایی را نام ببرید.
مهم‌ترین اقدامات او عبارت‌اند از:
1. تدریس فلسفه با توجه به مسائل روز.
2. احیای تدریس و تفسیر قرآن کریم.
3. گفت‌وگو با فیلسوفان، خاورشناسان و استادان دانشگاه برای معرفی فلسفه اسلامی و مذهب تشیع.
4. تربیت شاگردان برجسته و تأثیرگذار.
۱۳. کتاب «اصول فلسفه و روش رئالیسم» تألیف کیست و چه موضوعاتی را بررسی می‌کند؟
این کتاب تألیف علامه طباطبایی است و به بررسی و نقد مکاتب فلسفی، به‌ویژه مارکسیسم، می‌پردازد. همچنین مجموعه‌ای از مباحث فلسفه اسلامی را با توجه به مسائل فکری و فلسفی روز جامعه مطرح می‌کند. پاورقی‌های توضیحی این کتاب را استاد مطهری نوشته است.
۱۴. ویژگی شاخص کتاب «اصول فلسفه و روش رئالیسم» چیست؟
ویژگی شاخص این کتاب، نگاه تطبیقی به فلسفه است. علامه طباطبایی و استاد مطهری در این اثر، دیدگاه‌های فلسفه اسلامی را با نظریه‌های فیلسوفان اروپایی و ماتریالیست‌ها در موضوعاتی مانند شناخت و علیت مقایسه و ارزیابی کرده‌اند.
۱۵. کتاب «اصول فلسفه و روش رئالیسم» چه تأثیری بر جامعه علمی ایران داشت؟
این کتاب در آگاه‌سازی طلاب، دانشجویان و دانش‌پژوهان نقش مهمی داشت. همچنین نشان داد که می‌توان با استفاده از میراث فلسفی اسلامی، مسائل جدید فلسفی را بررسی کرد و به پرسش‌های فکری جامعه پاسخ داد.
۱۶. علامه طباطبایی چه کتاب‌های فلسفی دیگری تألیف کرد و هدف از نگارش آن‌ها چه بود؟
علامه طباطبایی دو کتاب مهم «بدایه الحکمه» و «نهایه الحکمه» را تألیف کرد. بدایه الحکمه برای آموزش فلسفه در سطح مقدماتی و نهایه الحکمه برای آموزش فلسفه در سطح پیشرفته‌تر و تخصصی‌تر نوشته شده‌اند.
۱۷. هدف علامه طباطبایی از احیای تدریس و تفسیر قرآن چه بود و این کار به چه نتیجه‌ای رسید؟
هدف او توجه دادن جامعه به آموزه‌های قرآن کریم و استفاده از آن‌ها در زندگی روزمره و تحولات اجتماعی بود. او با تشکیل جلسات تفسیری و استفاده از روشی نو در تفسیر قرآن، زمینه تألیف کتاب بیست‌جلدی «المیزان» را فراهم کرد.
۱۸. علامه طباطبایی در تفسیر قرآن از چه روشی استفاده می‌کرد و چه ویژگی‌هایی داشت؟
او از روش «تفسیر قرآن به قرآن» استفاده می‌کرد؛ یعنی برای توضیح هر آیه از آیات دیگر قرآن کمک می‌گرفت. همچنین برای روشن‌تر شدن مفاهیم قرآنی و ارتباط دادن آن‌ها با مسائل روز، مباحث مستقل فلسفی را در کنار تفسیر آیات مطرح می‌کرد.
۱۹. هانری کربن چه کسی بود و دیدارهای او با علامه طباطبایی چه نتیجه‌ای داشت؟
هانری کربن فیلسوف و خاورشناس فرانسوی بود که ملاقات‌های متعددی با علامه طباطبایی داشت. این گفت‌وگوها به شناخت بهتر فلسفه اسلامی و تشیع کمک کرد و در منابع درسی به آثار او درباره تشیع، از جمله «شیعه» و «رسالت تشیع»، اشاره شده است.
۲۰. هدف علامه طباطبایی از دیدار با فیلسوفان و استادان دانشگاه‌های غربی چه بود؟
او می‌خواست اندیشه و فلسفه اسلامی و مذهب تشیع را به متفکران غربی معرفی کند. این فعالیت‌ها به گسترش آشنایی با تفکر شیعی در خارج از ایران و ترجمه و معرفی برخی آثار مرتبط با آن به زبان‌های اروپایی کمک کرد.
۲۱. برخی از شاگردان برجسته علامه طباطبایی را نام ببرید.
از شاگردان برجسته او می‌توان به استاد مرتضی مطهری، شهید بهشتی، شهید باهنر، آیت‌الله جوادی آملی، آیت‌الله حسن‌زاده آملی و آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی اشاره کرد.
۲۲. شاگردان علامه طباطبایی چه نقشی در گسترش فلسفه و علوم اسلامی داشتند؟
آنان با تدریس، تألیف کتاب و فعالیت‌های علمی و فرهنگی به گسترش فلسفه و علوم اسلامی کمک کردند. بسیاری از آن‌ها در جریان نهضت اسلامی نیز نقش فکری و فرهنگی داشتند و با آثار خود به تقویت حیات علمی و فرهنگی جامعه پرداختند.
۲۳. ساختار و نظام فکری هر فرد به چه چیزی تشبیه شده است؟ این تشبیه چه مفهومی دارد؟
ساختار و نظام فکری هر فرد به یک درخت تشبیه شده است. مبانی فلسفی و اعتقادی فرد مانند ریشه‌های درخت و سایر افکار، باورها و تصمیم‌های او مانند شاخه‌ها و برگ‌های آن هستند. هرچه ریشه‌های فکری محکم‌تر و سالم‌تر باشند، اندیشه‌ها و تصمیم‌های فرد نیز می‌توانند استوارتر و سنجیده‌تر باشند.
۲۴. انسان‌ها بر اساس ساختار و نظام فکری خود به چند گروه تقسیم می‌شوند؟
انسان‌ها در این درس به پنج گروه تقسیم می‌شوند:
1. کسانی که کمتر اهل اندیشه‌ورزی هستند و بیشتر از دیگران تقلید می‌کنند.
2. کسانی که وارد عرصه تفکر شده‌اند، اما هنوز نمی‌توانند میان افکار خود و مسائل زندگی ارتباط مناسبی برقرار کنند.
3. کسانی که نظام فکری نادرستی انتخاب کرده‌اند و مبانی فکری آن‌ها دچار اشکال است.
4. کسانی که نظام فکری درست و استواری دارند و می‌توانند مسائل را با عقلانیت و دقت تحلیل کنند.
5. کسانی که مبانی فکری خوبی دارند، اما توانایی کافی برای پیوند دادن آن مبانی با تصمیم‌ها و رفتارهای زندگی خود ندارند.
۲۵. استاد مطهری نظام فکری و عملی خود را چگونه شکل داد؟
استاد مطهری با بهره‌گیری از اندیشه‌های عمیق فلسفی، آموزش‌های استادان خود و تفکر در قرآن کریم و سخنان پیامبر و اهل‌بیت، نظام فکری و عملی خردمندانه‌ای ایجاد کرد. این نظام ضمن تکیه بر میراث فکری و فرهنگی تمدن اسلامی، به مسائل و نیازهای زمان معاصر نیز توجه داشت.
سؤالات تستی درس 12 فلسفه دوازدهم انسانی
سؤال ۱. مقصود از حکمت معاصر در ایران چیست؟
الف) دوره‌ای که فلسفه اسلامی برای نخستین بار در ایران شکل گرفت.
ب) دوره‌ای که فلسفه مشاء به‌طور کامل جایگزین حکمت متعالیه شد.
ج) دوره‌ای از حیات فلسفی ایران که از حدود صد سال پیش و هم‌زمان با نهضت مشروطه آغاز شد.
د) دوره‌ای که فعالیت‌های فلسفی در ایران به‌طور کامل متوقف شد.
سؤال ۲. کدام گزینه از پیامدهای ورود فلسفه‌های جدید اروپایی به ایران بود؟
الف) ترجمه آثار فیلسوفان اروپایی، اعزام دانشجویان برای آشنایی با مکاتب فلسفی و تأسیس رشته‌های مرتبط در دانشگاه‌ها.
ب) کنار گذاشتن کامل فلسفه اسلامی از مراکز علمی.
ج) توقف آموزش فلسفه در دانشگاه‌های ایران.
د) محدود شدن فلسفه به مباحث عرفانی و کنار گذاشتن مسائل جدید.
سؤال ۳. چرا پس از سقوط صفویان، حیات فلسفی ایران از شادابی کمتری برخوردار شد؟
الف) زیرا هیچ فیلسوفی در ایران به فعالیت علمی مشغول نبود.
ب) زیرا همه آثار فلسفی پیشین از بین رفتند.
ج) زیرا فیلسوفان ایرانی با فلسفه‌های مشاء و اشراق آشنا نبودند.
د) زیرا نابسامانی‌های طولانی‌مدت، حیات علمی و فرهنگی را تضعیف کرد و موجب کاهش رونق فلسفه شد.
سؤال ۴. کدام تحول زمینه‌ساز حیات مجدد فلسفه در ایران در اواخر دوره قاجار شد؟
الف) حذف مسائل اجتماعی از مباحث فلسفی.
ب) شکل‌گیری جنبش فکری و اجتماعی و مطرح شدن مسائل جدید فرهنگی و فلسفی.
ج) پایان یافتن تمام اختلاف‌نظرهای فلسفی.
د) جایگزین شدن کامل آموزش فلسفه با علوم تجربی.
سؤال ۵. فیلسوفان ایرانی در مواجهه با فلسفه‌های جدید اروپایی چه رویکردی داشتند؟
الف) تمام دیدگاه‌های اروپایی را بدون بررسی پذیرفتند.
ب) از مطالعه فلسفه‌های جدید خودداری کردند.
ج) با تکیه بر میراث فلسفی اسلامی، فلسفه‌های جدید را فهمیدند و ارزیابی کردند تا فلسفه‌ای متناسب با مسائل روز ارائه دهند.
د) تنها به شرح آثار فیلسوفان گذشته پرداختند و به مسائل جدید توجهی نکردند.
سؤال ۶. کدام گزینه درباره کانون‌های فعالیت فلسفی معاصر در ایران درست است؟
الف) قم و تهران کانون‌های اصلی بودند و در مشهد و اصفهان نیز حلقه‌های درسی فلسفه تشکیل می‌شد.
ب) فعالیت‌های فلسفی فقط در اصفهان انجام می‌شد.
ج) تهران تنها مرکز آموزش فلسفه بود و در شهرهای دیگر فعالیتی وجود نداشت.
د) مشهد و قم تنها کانون‌های فلسفی معاصر بودند.
سؤال ۷. چرا حلقه درس فلسفی امام خمینی به شاگردان نزدیک ایشان اختصاص داشت و علنی نبود؟
الف) زیرا ایشان به تدریس فلسفه علاقه‌ای نداشتند.
ب) زیرا منابع فلسفی در آن دوره در دسترس نبود.
ج) زیرا فلسفه فقط در دانشگاه‌ها تدریس می‌شد.
د) زیرا برخی بزرگان با تدریس فلسفه، به‌ویژه فلسفه صدرایی، مخالف بودند و آن را ضد دینی می‌دانستند.
سؤال ۸. کدام گزینه از آثار عرفانی امام خمینی است؟
الف) بدایه الحکمه
ب) شرح دعای سحر
ج) اصول فلسفه و روش رئالیسم
د) نهایه الحکمه
سؤال ۹. کدام مورد، جایگاه علمی و فلسفی امام خمینی را بهتر نشان می‌دهد؟
الف) فعالیت ایشان صرفاً به مطالعه فلسفه غرب محدود بود.
ب) ایشان از تدریس آثار مهم فلسفی خودداری می‌کردند.
ج) ایشان در جوانی آثاری مانند اسفار ملاصدرا و شفای ابن‌سینا را تدریس می‌کردند و در زمینه عرفان نیز آثار مهمی نوشتند.
د) ایشان فقط در زمینه علوم تجربی فعالیت داشتند.
سؤال ۱۰. استاد علامه طباطبایی در عرفان و اخلاق چه کسی بود و روش تفسیری او چه ویژگی‌ای داشت؟
الف) استاد او میرزا علی‌آقا قاضی بود و روش تفسیری‌اش بر تفسیر قرآن به قرآن استوار بود.
ب) استاد او ملاصدرا بود و روش تفسیری‌اش فقط بر استدلال فلسفی تکیه داشت.
ج) استاد او هانری کربن بود و روش تفسیری‌اش بر مقایسه ادیان استوار بود.
د) استاد او ابن‌سینا بود و روش تفسیری‌اش بر ترجمه متون فلسفی تأکید داشت.
سؤال ۱۱. علامه طباطبایی پس از بررسی شرایط علمی و فرهنگی ایران، چه مسئله‌ای را مهم تشخیص داد؟
الف) اینکه مکاتب فلسفی اروپایی دیگر در ایران مطرح نیستند.
ب) اینکه حوزه‌های علمیه از نظر آموزش فلسفه به سطح مطلوب رسیده‌اند.
ج) اینکه تنها مشکل فرهنگی ایران کمبود کتاب‌های عرفانی است.
د) اینکه مکاتب ماتریالیستی و مارکسیستی در حال گسترش‌اند و حوزه‌ها آمادگی کافی برای مواجهه با آن‌ها ندارند.
سؤال ۱۲. هدف اصلی علامه طباطبایی از تألیف کتاب «اصول فلسفه و روش رئالیسم» چه بود؟
الف) معرفی صرفِ زندگی‌نامه فیلسوفان اروپایی.
ب) نقد و بررسی مکاتب فلسفی، به‌ویژه مارکسیسم، و ارائه مباحث فلسفه اسلامی متناسب با مسائل روز.
ج) جایگزین کردن مباحث فلسفی با موضوعات صرفاً ادبی.
د) گردآوری آثار عرفانی امام خمینی.
سؤال ۱۳. کدام ویژگی، «اصول فلسفه و روش رئالیسم» را از بسیاری از آثار فلسفی پیشین متمایز می‌کرد؟
الف) بی‌توجهی به مکاتب فلسفی دیگر.
ب) محدود شدن به شرح اصطلاحات فلسفه مشاء.
ج) بررسی تطبیقی دیدگاه‌های فیلسوفان اروپایی و ماتریالیست‌ها با دیدگاه‌های فلسفه اسلامی در موضوعاتی مانند شناخت و علیت.
د) اختصاص یافتن تمام مباحث کتاب به تفسیر آیات قرآن.
سؤال ۱۴. کدام گزینه درباره آثار فلسفی علامه طباطبایی درست است؟
الف) بدایه الحکمه برای آموزش مقدماتی و نهایه الحکمه برای آموزش پیشرفته‌تر و تخصصی‌تر تدوین شده‌اند.
ب) بدایه الحکمه کتابی عرفانی و نهایه الحکمه کتابی تاریخی است.
ج) هر دو کتاب صرفاً برای آموزش فلسفه غرب نوشته شده‌اند.
د) این دو کتاب تنها به بررسی تاریخ سیاسی ایران می‌پردازند.
سؤال ۱۵. علامه طباطبایی با احیای تدریس و تفسیر قرآن کریم، چه هدفی را دنبال می‌کرد؟
الف) محدود کردن فهم قرآن به مباحث نظری و دور کردن آن از زندگی اجتماعی.
ب) جایگزین کردن فلسفه اروپایی با تفسیر قرآن.
ج) حذف مباحث فلسفی از مطالعات اسلامی.
د) توجه دادن جامعه به آموزه‌های قرآن و بهره‌گیری از آن‌ها در زندگی روزمره و تحولات اجتماعی.
سؤال ۱۶. روش اصلی علامه طباطبایی در تفسیر المیزان چه بود؟
الف) تفسیر آیات تنها بر اساس دیدگاه‌های فیلسوفان اروپایی.
ب) تفسیر آیات قرآن با کمک آیات دیگر و استفاده از مباحث مستقل فلسفی برای تبیین بیشتر و پیوند با مسائل روز.
ج) ترجمه تحت‌اللفظی آیات بدون توضیح و تحلیل.
د) تفسیر قرآن صرفاً با استفاده از تاریخ سیاسی.
سؤال ۱۷. حاصل مذاکرات علامه طباطبایی با هانری کربن چه بود؟
الف) تألیف کتاب‌های بدایه الحکمه و نهایه الحکمه به دست هانری کربن.
ب) تأسیس نخستین دانشگاه فلسفه در ایران.
ج) تألیف دو کتاب «شیعه» و «رسالت تشیع» توسط هانری کربن.
د) ترجمه کتاب اسفار ملاصدرا به دست علامه طباطبایی.
سؤال ۱۸. ملاقات‌های علامه طباطبایی با فیلسوفان غربی و خاورشناسان چه هدفی داشت؟
الف) معرفی و شناساندن روح تفکر و فلسفه اسلامی و مذهب تشیع به آنان و گسترش آشنایی جهان غرب با این اندیشه‌ها.
ب) کنار گذاشتن میراث فلسفی اسلامی و پذیرش کامل فلسفه غرب.
ج) محدود کردن ارتباط علمی ایران با دانشگاه‌های خارجی.
د) جلوگیری از ترجمه آثار فلسفی اسلامی به زبان‌های دیگر.
سؤال ۱۹. کدام گزینه درباره ساختار فکری انسان و نقش مبانی فلسفی در زندگی او درست است؟
الف) مبانی فلسفی مانند شاخ‌وبرگ درخت‌اند و رفتارهای روزمره ریشه آن را تشکیل می‌دهند.
ب) سبک زندگی انسان هیچ ارتباطی با نظام فکری او ندارد.
ج) همه انسان‌ها نظام فکری یکسانی دارند و تفاوتی در مبانی اندیشه آن‌ها نیست.
د) مبانی فلسفی مانند ریشه درخت‌اند و اندیشه‌ها و رفتارهای انسان مانند شاخ‌وبرگ آن هستند؛ بنابراین، استواری مبانی می‌تواند بر کیفیت اندیشه و زندگی اثر بگذارد.
سؤال ۲۰. کدام گزینه درباره نظام فکری استاد مطهری و نقش شاگردان علامه طباطبایی صحیح است؟
الف) استاد مطهری نظام فکری خود را بدون استفاده از میراث اسلامی شکل داد و شاگردان علامه نیز تنها به تدریس متون قدیمی پرداختند.
ب) استاد مطهری با بهره‌گیری از اندیشه‌های فلسفی و آموزه‌های قرآن و اهل‌بیت، نظامی متناسب با نیازهای زمان شکل داد و شاگردان علامه در گسترش علوم اسلامی و پشتیبانی فکری و فرهنگی نهضت اسلامی نقش داشتند.
ج) استاد مطهری تنها به فلسفه غرب پرداخت و شاگردان علامه از فعالیت فرهنگی دوری کردند.
د) نظام فکری استاد مطهری صرفاً بر تقلید از دیگران استوار بود و شاگردان علامه نقشی در گسترش فلسفه نداشتند.
پاسخنامه تشریحی تست درس 12 فلسفه دوازدهم انسانی
در این بخش، پاسخ درست هر سؤال همراه با توضیح کوتاه ارائه شده است.
۱
گزینه ج
حکمت معاصر ایران به دوره جدید حیات فلسفی اشاره دارد که حدود صد سال پیش و با آغاز نهضت مشروطه شکل گرفت. ورود فلسفه‌های جدید اروپایی از تفاوت‌های عمده این دوره با دوره‌های پیشین است.
۲
گزینه الف
ترجمه آثار فیلسوفان اروپایی، اعزام دانشجو و تأسیس رشته‌های دانشگاهی مرتبط از پیامدهای ورود فلسفه جدید به ایران بود.
۳
گزینه د
نابسامانی‌های پس از سقوط صفویان، فعالیت‌های علمی و فرهنگی را تضعیف کرد و در نتیجه، فلسفه نیز رونق و شادابی پیشین را نداشت.
۴
گزینه ب
جنبش فکری و اجتماعی اواخر دوره قاجار و مطرح شدن مسائل تازه فرهنگی و فلسفی، زمینه را برای حیات مجدد فلسفه فراهم کرد.
۵
گزینه ج
فیلسوفان ایرانی با تکیه بر میراث مشاء، اشراق و حکمت متعالیه، فلسفه‌های جدید را بررسی و ارزیابی کردند تا پاسخ‌هایی متناسب با مسائل روز ارائه دهند.
۶
گزینه الف
قم و تهران کانون‌های اصلی فعالیت فلسفی معاصر بودند و در مشهد و اصفهان نیز حلقه‌های درسی فلسفه فعالیت داشتند.
۷
گزینه د
مخالفت برخی بزرگان با فلسفه، به‌خصوص حکمت صدرایی، و متهم کردن آن به ضد دینی بودن، از دلایل غیرعلنی بودن حلقه درس امام خمینی بود.
۸
گزینه ب
«شرح دعای سحر» از آثار عرفانی امام خمینی است؛ درحالی‌که بدایه الحکمه و نهایه الحکمه از آثار فلسفی علامه طباطبایی‌اند.
۹
گزینه ج
تدریس اسفار ملاصدرا و شفای ابن‌سینا در جوانی و تألیف آثار عرفانی، نشان‌دهنده توانایی علمی و فلسفی امام خمینی است.
۱۰
گزینه الف
میرزا علی‌آقا قاضی استاد علامه طباطبایی در عرفان و اخلاق بود و علامه روش تفسیر قرآن به قرآن را به کار می‌گرفت.
۱۱
گزینه د
علامه گسترش اندیشه‌های ماتریالیستی و مارکسیستی را تشخیص داد و دریافت که حوزه‌های علمیه برای مواجهه با این مکاتب به آمادگی علمی بیشتری نیاز دارند.
۱۲
گزینه ب
کتاب «اصول فلسفه و روش رئالیسم» به نقد مکاتب فلسفی، به‌ویژه مارکسیسم، و ارائه مباحث فلسفه اسلامی در ارتباط با مسائل روز می‌پردازد.
۱۳
گزینه ج
نگاه تطبیقی کتاب، از ویژگی‌های برجسته آن است؛ در این اثر، دیدگاه‌های فلسفه اسلامی با آرای فیلسوفان اروپایی و ماتریالیست‌ها در موضوعاتی مانند شناخت و علیت مقایسه می‌شود.
۱۴
گزینه الف
بدایه الحکمه برای آموزش فلسفه در سطح مقدماتی و نهایه الحکمه برای آموزش در سطح بالاتر و تخصصی‌تر نوشته شده است.
۱۵
گزینه د
هدف علامه این بود که آموزه‌های قرآن در زندگی روزمره و تحولات اجتماعی مورد توجه قرار گیرند. جلسات تفسیر او نیز در همین مسیر شکل گرفت.
۱۶
گزینه ب
در روش قرآن به قرآن، هر آیه با کمک آیات دیگر تبیین می‌شود. علامه همچنین مباحث فلسفی مستقلی را برای روشن‌تر کردن مفاهیم و ارتباط آن‌ها با مسائل روز مطرح می‌کند.
۱۷
گزینه ج
حاصل مذاکرات علامه طباطبایی با هانری کربن، از جمله تألیف دو کتاب «شیعه» و «رسالت تشیع» توسط کربن بود.
۱۸
گزینه الف
علامه با این دیدارها در پی شناساندن تفکر و فلسفه اسلامی و مذهب تشیع به محافل علمی غرب بود؛ ترجمه آثار و آشنایی بیشتر با اندیشه شیعی از نتایج این فعالیت‌ها بود.
۱۹
گزینه د
در تمثیل درخت، مبانی فلسفی ریشه و افکار و رفتارها شاخ‌وبرگ هستند. ریشه‌های استوار می‌توانند به شکل‌گیری اندیشه‌ها و تصمیم‌های سنجیده‌تر کمک کنند.
۲۰
گزینه ب
استاد مطهری با بهره‌گیری از میراث فلسفی اسلامی و آموزه‌های قرآن و اهل‌بیت، نظام فکری خود را متناسب با نیازهای عصر سامان داد. شاگردان علامه نیز در گسترش علوم اسلامی و تقویت فکری و فرهنگی نهضت اسلامی نقش مهمی داشتند.
جمع‌بندی
درس دوازدهم فلسفه دوازدهم انسانی نشان می‌دهد که حکمت معاصر ایران با ورود فلسفه‌های جدید اروپایی و تلاش اندیشمندان برای پاسخ‌گویی به مسائل روز شکل تازه‌ای پیدا کرد. در این میان، امام خمینی با فعالیت‌های فلسفی و عرفانی خود، علامه طباطبایی با احیای فلسفه و تفسیر قرآن و تألیف آثاری مانند «اصول فلسفه و روش رئالیسم» و «المیزان»، و استاد مطهری با تبیین و گسترش اندیشه‌های فلسفی نقش مهمی ایفا کردند.