سوالات درس سوم تاریخ دوازدهم انسانی با جواب + آزمون تستی همراه با پاسخنامه
درس سوم تاریخ پایه دوازدهم انسانی با عنوان “سیاست و حکومت در عصر قاجار” از مهمترین مباحث مرتبط با تاریخ سیاسی ایران است. این درس به بررسی حکومت قاجار، نقش شاهان این سلسله، تحولات سیاسی، نظام استبدادی، و تلاشهای اصلاحطلبانه پرداخته است. در ادامه، مجموعهای از سوالات و پاسخهای مرتبط با این درس ارائه میشود تا برای مطالعه و آمادگی امتحانات مفید باشند.
سوالات و پاسخها درس سوم تاریخ دوازدهم انسانی
- در قرن 13 قمری/ 19 میلادی کدام سلسله حکومتی در ایران به قدرت رسید؟
پاسخ: سلسله قاجار. - پس از مرگ کریم خان زند، آقا محمد خان چه اقداماتی برای تثبیت قدرت خود انجام داد؟
پاسخ: او از شیراز به گرگان رفت، افراد ایل قاجار را متحد کرد، مناطق شمالی و مرکزی ایران را تصرف کرد و تهران را به پایتخت تبدیل نمود. - هدف لشکرکشی آقا محمد خان به قفقاز چه بود؟
پاسخ: ایجاد امنیت و نظم در منطقه قفقاز. - علت حمله آقا محمد خان به خراسان چه بود؟
پاسخ: برای برچیدن حکومت جانشینان نادر شاه و دستیابی به جواهرات و غنایم. - چه ویژگی از اقدامات آقا محمد خان شایسته تحسین است؟
پاسخ: تلاش او برای یکپارچگی سیاسی و بازگرداندن اقتدار مرکزی. - چرا در تاریخ از آقا محمد خان به نیکی یاد نمیشود؟
پاسخ: به دلیل بیرحمی و کینهتوزی در برابر مخالفان که ریشه در تجربیات تلخ کودکی داشت. - فتحعلی شاه در سالهای آغازین حکومت خود با چه چالشهایی روبهرو بود؟
پاسخ: سرکوب شورشهای داخلی و تحکیم قدرت در خاندان قاجار. - همزمان با سلطنت فتحعلی شاه، چه تحولاتی در عرصه بینالمللی رخ داد؟
پاسخ: تهاجم روسیه به ایران و رقابت انگلستان و فرانسه برای نفوذ در کشور. - فتحعلی شاه کدام شاهزاده را برای ولیعهدی انتخاب کرد و چرا انتخاب او تغییر کرد؟
پاسخ: عباس میرزا، ولی به دلیل مرگ زودهنگام او، محمد میرزا به ولایت عهدی رسید. - وزیر شایسته محمد شاه قاجار که بود و چه اقداماتی انجام داد؟
پاسخ: میرزا ابوالقاسم خان قائم مقام فراهانی، او با تلاش برای کاهش دخالتهای خارجی به بهبود امور کشور کمک کرد. - علت برکناری و قتل قائم مقام چه بود؟
پاسخ: ایستادگی در برابر زیادهخواهیهای خارجی و مخالفتهای داخلی. - ناصرالدین شاه پس از مرگ پدر با کمک چه کسی به پادشاهی رسید؟
پاسخ: با حمایت میرزا تقی خان فراهانی (امیرکبیر). - امیرکبیر چه اصلاحاتی را در دوره ناصرالدین شاه انجام داد؟
پاسخ: تهیه برنامهای جامع برای اصلاح امور سیاسی و اقتصادی. - علت ناکامی اصلاحات امیرکبیر چه بود؟
پاسخ: مخالفتهای داخلی و فشارهای خارجی. - در دوران ناصرالدین شاه، کدام مدرسه نماد نوگرایی و ترقی بود؟
پاسخ: دارالفنون. - چرا اصلاحات ناصرالدین شاه به تغییرات اساسی منجر نشد؟
پاسخ: او از نشر اندیشههای مشروطهخواهی و جمهوریطلبی بیمناک بود. - کدام صدر اعظم ناصرالدین شاه او را برای سفر به فرنگ تشویق کرد؟
پاسخ: میرزا حسین خان سپه سالار. - برنامههای اصلاحی میرزا حسین خان سپه سالار چرا ناکام ماند؟
پاسخ: به دلیل مخالفتهای داخلی و تردیدهای شاه. - ناصرالدین شاه در واپسین سالهای سلطنت وقت خود را چگونه میگذراند؟
پاسخ: با شعرسرایی، نقاشی و شکار. - ناصرالدین شاه به دست چه کسی کشته شد و او از هواداران چه کسی بود؟
پاسخ: میرزا رضا کرمانی، از هواداران سید جمالالدین اسدآبادی. - نظام حکومتی ایران پیش از مشروطه چه ویژگیهایی داشت؟
پاسخ: پادشاهی مطلقه و استبدادی. - چه عواملی قدرت مطلق شاهان قاجار را محدود میکرد؟
پاسخ: نفوذ روحانیون، قدرت ایالات و دخالتهای خارجی. - در نظام استبدادی قاجار، چه مقامی پس از شاه قرار داشت؟
پاسخ: وزیر اعظم یا صدر اعظم که در تمام امور کشور حق مداخله داشت. - چرا ناصرالدین شاه از اصلاحات سیاسی و اداری هراس داشت؟
پاسخ: به دلیل کاهش قدرت و اختیارات مطلق شاه. - میرزا تقی خان فراهانی چه لقبی داشت؟
پاسخ: امیرکبیر. - در دوره صدارت میرزا آقاسی حکومت قاجار تحت نفوذ چه قدرتهایی قرار گرفت؟
پاسخ: انگلستان و روسیه. - چرا قائم مقام از منصب خود عزل شد؟
پاسخ: به دلیل دسیسهگری مخالفان و بدبینی شاه. - در حکومت قاجار چه عواملی موجب ناکارآمدی نظام اداری شد؟
پاسخ: عدم وجود ارتش ثابت و نظام اداری حرفهای. - محمد شاه برای مقابله با رقبای داخلی به چه روشی عمل کرد؟
پاسخ: با سرکوب شورشها و متحد کردن ایلهای وفادار. - چرا اصلاحات دارالفنون به تغییرات گسترده نینجامید؟
پاسخ: شاه از گسترش افکار آزادیخواهانه نگران بود.

سوالات تستی درس سوم تاریخ دوازدهم انسانی
۱. کدام گزینه روند به قدرت رسیدن آقامحمدخان قاجار را بهدرستی بیان میکند؟
الف) پس از مرگ نادرشاه، با حمایت کریمخان زند مستقیماً به سلطنت رسید.
ب) پس از مرگ کریمخان زند، به استرآباد رفت، افراد ایل قاجار را متحد کرد و برای کسب قدرت با زندیان وارد مبارزه شد.
ج) با شکست روسیه و عثمانی، حکومت صفویان را احیا کرد.
د) پس از کنارهگیری لطفعلیخان زند، بدون هیچ درگیری به حکومت رسید.
۲. چرا آقامحمدخان قاجار پیش از تاجگذاری، تهران را به پایتختی خود برگزید؟
الف) زیرا تهران مرکز حکومت افشاریان و محل استقرار خزانه نادرشاه بود.
ب) زیرا دولتهای اروپایی او را به انتقال پایتخت به تهران مجبور کردند.
ج) زیرا قصد داشت حکومت زندیه را در شیراز حفظ کند و تنها بر شمال ایران فرمان براند.
د) او در جریان گسترش قلمرو خود به نواحی شمالی و مرکزی ایران، تهران را مرکز حکومت خویش قرار داد.
۳. هدف اصلی آقامحمدخان از لشکرکشی به خراسان پس از تاجگذاری چه بود؟
الف) برچیدن حکومت جانشینان نادرشاه و دستیابی به غنایم و گنجینه جواهرات نادر
ب) گسترش روابط تجاری با روسیه و واگذاری بخشهایی از خراسان به آن کشور
ج) بازگرداندن حکومت صفوی و واگذاری سلطنت به شاهزادگان صفوی
د) سرکوب شورشهای داخلی فارس و انتقال پایتخت به شیراز
۴. کدام گزینه، ارزیابی متعادلتری از عملکرد آقامحمدخان قاجار ارائه میدهد؟
الف) او به دلیل پرهیز از خشونت، بدون جنگ توانست ایران را متحد کند.
ب) او هیچ نقشی در بازگرداندن اقتدار دولت مرکزی نداشت.
ج) او در ایجاد یکپارچگی سیاسی و تقویت دولت مرکزی تلاش کرد، اما بیرحمی و کینهتوزیاش مانع شکلگیری تصویری مثبت از او در تاریخ شد.
د) او تمام دوران حکومت خود را صرف اصلاحات اقتصادی و تأسیس مدارس جدید کرد.
۵. سالهای نخست سلطنت فتحعلیشاه قاجار بیشتر با کدام مسئله همراه بود؟
الف) آغاز انقلاب مشروطه و تشکیل مجلس شورای ملی
ب) سرکوب شورشهای داخلی و تحکیم سلطنت خاندان قاجار
ج) برچیده شدن حکومت قاجار و بازگشت خاندان زند
د) پایان نفوذ کشورهای اروپایی در ایران
۶. کدام گزینه، وضعیت حکومت فتحعلیشاه را در سیاست داخلی و خارجی بهدرستی مقایسه میکند؟
الف) در سیاست داخلی موفق بود، اما در مقابله با تهاجم نظامی روسیه و نفوذ سیاسی و اقتصادی قدرتهای اروپایی ناکام ماند.
ب) در سیاست داخلی شکست خورد، اما تمام اهداف نظامی و سیاسی خود را در برابر روسیه محقق کرد.
ج) هم در سیاست داخلی و هم در سیاست خارجی هیچ موفقیتی نداشت.
د) در سیاست خارجی موفق بود، اما در تحکیم سلطنت قاجار با شکست مواجه شد.
۷. محمدشاه قاجار با تدابیر کدام شخصیت به سلطنت رسید؟
الف) امیرکبیر
ب) حاجی میرزا آقاسی
ج) میرزا حسینخان سپهسالار
د) قائممقام فراهانی
۸. مهمترین علت برکناری و قتل قائممقام فراهانی چه بود؟
الف) مخالفت او با تأسیس مدرسه دارالفنون و انتشار روزنامه
ب) تلاش او برای احیای حکومت زندیه و برکناری محمدشاه
ج) ایستادگی در برابر زیادهخواهی انگلیسیها و تلاش برای محدود کردن دخالت شاه و درباریان در امور کشور
د) حمایت او از واگذاری امتیازات اقتصادی گسترده به روسیه و انگلستان
۹. پس از برکناری و قتل قائممقام فراهانی، چه کسی به صدارت محمدشاه منصوب شد و حکومت قاجار در دوره او تحت نفوذ کدام قدرتها قرار گرفت؟
الف) امیرکبیر؛ فرانسه و عثمانی
ب) حاجی میرزا آقاسی؛ روسیه و انگلستان
ج) میرزا حسینخان سپهسالار؛ روسیه و فرانسه
د) قائممقام فراهانی؛ انگلستان و عثمانی
۱۰. کدام گزینه درباره اقدامات اصلاحی امیرکبیر صحیح است؟
الف) او برای افزایش نفوذ دولتهای خارجی، اداره امور مالیاتی را به بیگانگان واگذار کرد.
ب) او تنها به اصلاح ساختار ارتش پرداخت و از مسائل اقتصادی غافل ماند.
ج) او با گسترش امتیازات خارجی، استقلال اقتصادی ایران را کنار گذاشت.
د) او با ساماندهی امور اداری و مالیاتی، انتشار روزنامه، تأسیس دارالفنون و مقابله با دخالت خارجی برای اصلاح کشور تلاش کرد.
۱۱. چرا اصلاحات امیرکبیر به نتیجه مطلوب نرسید؟
الف) به دلیل مخالفت مردم با آموزش جدید و انتشار روزنامه
ب) به دلیل انصراف امیرکبیر از مسئولیت صدارت و بازگشت به زندگی شخصی
ج) به دلیل توطئه و دسیسه مخالفان داخلی و خارجی که به برکناری و قتل او انجامید.
د) به دلیل اتحاد امیرکبیر با درباریان مخالف اصلاحات
۱۲. میرزا حسینخان سپهسالار چه نقشی در حکومت ناصرالدینشاه داشت؟
الف) در تشویق شاه به سفرهای اروپایی و آشنایی با تمدن اروپا نقش داشت و او را به اعطای امتیازهایی به انگلستان و روسیه ترغیب کرد.
ب) با هرگونه سفر شاه به اروپا مخالف بود و روابط خارجی ایران را قطع کرد.
ج) با برکناری ناصرالدینشاه، زمینه تشکیل مجلس شورای ملی را فراهم کرد.
د) از مخالفان تأسیس دارالفنون و گسترش آموزش جدید بود.
۱۳. چرا اصلاحات میرزا حسینخان سپهسالار به نتیجه مطلوب نرسید؟
الف) زیرا روسیه و انگلستان تمام روابط خود را با ایران قطع کردند.
ب) زیرا مردم ایران با هرگونه تغییر در نظام اداری مخالف بودند.
ج) زیرا او از حمایت کامل ناصرالدینشاه برخوردار بود و هیچ مخالف داخلی نداشت.
د) به دلیل مخالفتهای داخلی و تردیدهای ناصرالدینشاه در اجرای اصلاحات
۱۴. چرا ناصرالدینشاه با وجود درک ضرورت اصلاحات، از اجرای آنها هراس داشت؟
الف) زیرا اصلاحات موجب افزایش اختیارات نامحدود شاه میشد.
ب) زیرا بیم داشت اصلاحات سیاسی قدرت و اختیارات نامحدود او را کاهش دهد.
ج) زیرا اصلاحات باعث بازگشت حکومت صفویان میشد.
د) زیرا با توسعه آموزش، تجارت و ارتباط با کشورهای اروپایی مخالف بود و هیچ نیازی به اصلاحات احساس نمیکرد.

۱۵. از زمان کدام پادشاه قاجار، رقابت روسیه و انگلستان برای کسب امتیازات اقتصادی در ایران شدت گرفت؟
الف) آقامحمدخان قاجار
ب) فتحعلیشاه قاجار
ج) ناصرالدینشاه قاجار
د) محمدشاه قاجار
۱۶. کدام گزینه، علت اصلی ناکامی اصلاحات در دوره ناصرالدینشاه را بهتر توضیح میدهد؟
الف) ترس شاه از گسترش اندیشههای سیاسی جدید، مشروطهطلبی و جمهوریخواهی و نگرانی او از محدود شدن قدرت سلطنت
ب) نبود هیچگونه ارتباطی میان ایران و کشورهای اروپایی
ج) مخالفت کامل مردم ایران با قانونگرایی و تشکیل نهادهای جدید
د) پایان یافتن رقابتهای سیاسی در دربار و نبود هیچ مانعی برای اصلاحات
۱۷. ناصرالدینشاه قاجار به دست چه کسی کشته شد؟
الف) قائممقام فراهانی
ب) میرزا تقیخان امیرکبیر
ج) حاجی میرزا آقاسی
د) میرزا رضا کرمانی
۱۸. نظام حکومتی ایران پیش از انقلاب مشروطه چه ویژگی اصلی داشت؟
الف) پادشاهی مشروطه با قدرت محدود شاه و نظارت مجلس
ب) پادشاهی استبدادی با قرار گرفتن شاه در رأس هرم قدرت و برخورداری او از اختیارات نامحدود
ج) جمهوری مبتنی بر انتخاب مستقیم رئیس حکومت توسط مردم
د) نظام پارلمانی با استقلال کامل قوه مقننه از پادشاه
۱۹. ایرانیان در انقلاب مشروطه به دنبال چه تغییری در نظام حکومتی بودند؟
الف) افزایش اختیارات نامحدود شاه و حذف نهادهای نظارتی
ب) بازگرداندن نظام حکومتی صفوی و لغو قوانین جدید
ج) تبدیل حکومت خودکامه به سلطنت مشروطه، بر پایه قانون و زیر نظر نمایندگان مردم در مجلس شورای ملی
د) واگذاری اداره کشور به دولتهای خارجی برای پایان دادن به اختلافات داخلی
۲۰. کدام گزینه، وجه مشترک مهمی در ناکامی اصلاحات قائممقام فراهانی و امیرکبیر را نشان میدهد؟
الف) هر دو به دلیل مخالفت با استقلال سیاسی ایران از مقام خود برکنار شدند.
ب) هر دو با حمایت کامل شاهان قاجار، اصلاحات خود را بدون مانع به پایان رساندند.
ج) هر دو از مخالفان اصلاح امور اداری و اقتصادی کشور بودند.
د) هر دو در برابر دخالتها و منافع مخالفان داخلی و خارجی ایستادگی کردند و در نهایت قربانی دسیسههای سیاسی شدند.
پاسخنامه تست درس سوم تاریخ دوازدهم انسانی
1. ب
2. د
3. الف
4. ج
5. ب
6. الف
7. د
8. ج
9. ب
10. د
11. ج
12. الف
13. د
14. ب
15. ج
16. الف
17. د
18. ب
19. ج
20. د
جمعبندی
درس سیاست و حکومت در عصر قاجار نمایانگر تلاشهای پادشاهان و وزرای این دوره برای حفظ و گسترش قدرت و همچنین مواجهه با چالشهای داخلی و خارجی است. مطالعه دقیق این موضوعات، درک بهتری از تاریخ ایران و تحولات سیاسی آن دوران ارائه میدهد. سوالات فوق میتوانند به عنوان راهنمایی برای آمادگی در امتحانات و تحلیل عمیقتر این موضوعات استفاده شوند.