جواب فعالیت های فصل 2 درس 2 (ارتباطات فرهنگی) تحلیل فرهنگی دوازدهم انسانی

درس دوم فصل دوم از کتاب تحلیل فرهنگی پایه دوازدهم انسانی با عنوان «ارتباطات فرهنگی» به بررسی دادوستدهای فرهنگی میان انسان‌ها، اقوام و کشورها می‌پردازد. در این درس می‌آموزیم که ارتباط فرهنگی می‌تواند هم فرصت‌ساز باشد و هم در صورت نداشتن شناخت و هوشیاری، به وابستگی، آسیب اجتماعی یا نفوذ فرهنگی منجر شود.

پاسخ بررسی کنید صفحه ۴۸ تحلیل فرهنگی پایه دوازدهم

پدیده «کار فصلی» و مهاجرت از روستا به شهر را از منظر فرهنگی بررسی کرده و آثار مثبت و منفی آن را تجزیه و تحلیل کنید.

مهاجرت، عامل پیدایش و حضور کارگران فصلی مهاجر در شهرهاست. این افراد ظاهرا در شهرها هستند ولی جذب متن شهر نمی شوند و با وجود آن که در متن شهر هستند، در حاشیه آن به سر می برند و در عین حال که در حاشیه هستند، در متن آن قرار دارند. این افراد از لحاظ اجتماعی و اقتصادی آسیب پذیرند و نسبت به کارگران بومی علی رغم ساعات کاری بیشتر و انجام کارهای سخت و خطرناک، از دستمزدهای کم تری برخوردارند.

عدم امنیت شغلی و شرایط ناپایدار فعالیت، موجب می شود که آن ها به منظور کسب درآمد بیشتر و تلاش برای به دست آوردن حداقل پس اندازی برای خود و خانواده که معمولا در مبدا زندگی می کنند، تن به کارهای بسیار خطرناک و سخت بدهند و به لحاظ عدم برخورداری از تغذیه، بهداشت و مسکن مناسب از نظر روحی و روانی بسیار آسیب پذیر شوند.

جواب بررسی و گفتگو کنید صفحه ۴۹ فصل دوم تحلیل فرهنگی دوازدهم

گسترش «حجاب و پوشش اسلامی» در کشورهای اروپایی چرا اتفاق می‌افتد؟ علت استقبال زنان و دانشجویان غربی از این نوع پوشش چیست؟ چرا برخی از حکومت‌ها و دولت‌های اروپایی از ورود دانشجویان محجبه به دانشگاه‌ها جلوگیری می‌کنند؟

جواب قسمت اول : به دلیل وجود اشاعه فرهنگی و تبادل فرهنگی.
جواب قسمت دوم : گسترش اسلام در کشورهای غربی و استقبال برخی جوانان تحصیل کرده از آموزه های اصیل اسلام.
جواب قسمت سوم : زیرا حجاب را نماد و نشانه اسلام می دانند و گسترش حجاب نشانه گسترش اسلام در این کشورهاست. لذا برای جلوگیری از نفوذ و گسترش اسلام از توسعه حجاب اسلامی جلوگیری می شود.

جواب بررسی و گفتگو کنید صفحه ۵۰ کتاب تحلیل فرهنگی دوازدهم

محل زندگی شما، مهاجرپذیر است یا مهاجر فرست؟ در محل سکونت شما چه اقوامی زندگی می‌کنند و چه خرده فرهنگ‌هایی دارند؟ مهاجران و اقوام مختلف چه عناصری را اشاعه می‌دهند؟ تبادل فرهنگی بین آن‌ها چگونه اتفاق می‌افتد؟

شهری که ما در آن زندگی می کنیم مهاجرانی را از برخی مناطق روستایی و مناطق همجوار می پذیرد و به اصفهان و شهرهای بزرگ و پایتخت کشور می فرستد. اقوام ترک، لر و فارس در شهری که ما زندگی می کنیم زندگی می کنند. هر یک از این اقوام خرده فرهنگ هایی دارند و برخی از آداب و رسوم، مانند جشن ها، مراسم ازدواج و عزاداری را به تصویر می کشند و برخی کلمات و ضرب المثل هایی بین این اقوام رد و بدل می شود.

جواب تجزیه و تحلیل کنید صفحه ۵۰ تحلیل فرهنگی دوازدهم فصل ۲

حدیث پیامبر اکرم (ص) در زمینه علم‌آموزی از دیگران را که فرمودند: «اطُلبُ العِلمْ وَلوَ بَِالصّینَِ»، از منظر تبادل فرهنگی تجزیه و تحلیل کنید.

شرط اصلی در تبادل فرهنگی این است که با حفظ باورهای بنیادین، تبادل در سطح برخی عناصر سازگار با عناصر بنیادین فرهنگی صورت بگیرد. در این حدیث توصیه پیامبر (ص) این است که چون علم آموزی با بنیانهای اصلی دین اسلام سازگار است لذا مسلمین می توانند عناصر مربوط به علم را از فرهنگ های غیر دینی نیز اخذ نمایند.

جواب بیندیشید صفحه ۵۲ تحلیل فرهنگی دوازدهم

با توجه به راهبرد اسلام هراسی و ایران هراسی، که توسط امپریالیسم فرهنگی علیه کشور ما به‌کار گرفته شده است، برای خنثی‌سازی آن و اثربخش کردن ارتباطات و تعاملات فرهنگی، چه تدابیری باید اندیشیده شود و از کدام ویژگی‌های فرهنگی ایران و کدام روش‌ها می‌توان استفاده کرد؟

۱- راهکار اجتماعی: ما باید به ارزش‌های اسلامی و ایرانی خود پایبند باشیم تا آنها به پیشرفت و تأثیر مثبت فرهنگ ما در داخل و خارج پی ببرند.
۲- راهکار سیاسی و بین المللی: برای تقویت روابط مسالمت آمیز با غرب و کاهش اسلام هراسی دو راه حل سیاسی و فرهنگی پیشنهاد می شود. راه حل سیاسی مبتنی بر دیپلماسی عمومی و نقش آن است تا بتوان از آن برای ترسیم چهره واقعی اسلام در برابر جهان غرب استفاده کرد. راهکار فرهنگی مورد تاکید دیپلماسی فرهنگی، استفاده از آموزه های غنی فرهنگی اسلام و جمهوری اسلامی ایران در مقابله با اسلام هراسی غربی است که می توان از آن برای دستیابی به شرایط مطلوب در روابط جهان اسلام و غرب استفاده کرد.

جواب بخوانید و پاسخ دهید صفحه ۵۲ و ۵۳ تحلیل فرهنگی دوازدهم

۱- آمریکایی‌ها علاوه بر سلطه بر رژیم پهلوی، به دنبال سلطه فرهنگی بر مردم ایران بودند. چرا؟

آمریکا از روش‌های مختلفی برای نفوذ فرهنگی در ایران استفاده کرده است که مهمترین آنها عبارتند از:

۱) قدرت نرم: استفاده از ابزارهای فرهنگی، هنری، رسانه‌ای و آموزشی برای تغییر ارزش‌ها و نگرش‌های جامعه ایرانی.
۲) نفوذ سیاسی: حمایت از گروه‌های سیاسی خاص و تلاش برای تغییر نظام سیاسی ایران به نفع منافع آمریکا.
۳) نفوذ اقتصادی: جذب نخبگان، ایجاد جوامع تجاری و صنعتی و استفاده از ایران به عنوان بازار هدف برای صادرات.
۴) استفاده از رسانه‌ها: بهره‌گیری از رسانه‌های داخلی و خارجی برای شکل‌دهی افکار عمومی در ایران.

به طور کلی، آمریکا با استفاده از این روش‌ها سعی داشته است تا فرهنگ و ارزش‌های خود را بر ایران تحمیل کند و به این ترتیب به اهداف سیاسی و اقتصادی خود در منطقه دست یابد.

۲- با بررسی سند بالا نشان دهید که آمریکایی‌ها برای اِعمال سلطه فرهنگی، از چه شیوه‌هایی استفاده می‌کردند؟

آمریکایی‌ها برای نفوذ فرهنگی در ایران از روش‌های مختلفی استفاده می‌کردند که عبارت بودند از:

۱) ارتباطات مستقیم: برقرار کردن ارتباط با نخبگان سیاسی و استفاده از ایرانیان تحصیل‌کرده در آمریکا برای انتقال اطلاعات درباره فرهنگ آمریکایی.
۲) رسانه‌های گروهی: استفاده از رادیو و تلویزیون به زبان انگلیسی برای پخش برنامه‌های آمریکایی و جلب توجه مخاطبان ایرانی.
۳) روابط شخصی و دانشگاهی: افزایش ازدواج‌های بین‌المللی با آمریکایی‌ها و ایجاد ارتباطات دانشگاهی گسترده برای انتقال فرهنگ آمریکایی به محیط‌های آموزشی ایران.
۴) فعالیت‌های تجاری: استفاده از فرصت‌های تجاری برای معرفی فرهنگ مصرف‌گرایی و سبک زندگی آمریکایی.

به طور کلی، آمریکایی‌ها با استفاده از این روش‌ها سعی می‌کردند تا ارزش‌ها، باورها و سبک زندگی آمریکایی را در جامعه ایران گسترش دهند.

جواب بررسی و تحقیق کنید صفحه ۵۳ تحلیل فرهنگی پایه دوازدهم

۱- دو نمونه از هجوم فرهنگی نظام سلطه علیه انقلاب اسلامی ایران در دهه‌های گذشته را بررسی و تجزیه و تحلیل کنید. با توجه به سطوح و لایه‌های فرهنگ، این هجوم بیش تر معطوف به کدام لایه است؟ چرا؟

حمله به لایه های عمیق فرهنگ اسلامی مانند مقام نبوت، مقام امامت و ولایت. مثل ساخت فیلم ضد ایرانی «سیصد و ساخت فیلم «آرگو».

۲- به چند گروه تقسیم شوید و هر گروه با انتخاب یکی از موضوعات زیر، در مورد تهاجم فرهنگی کشورهای سلطه‌گر علیه کشورهای اسلامی، تحقیق کند. سپس نتایج را در کلاس ارائه کنید.

هر گزینه ای که انتخاب شود، در نهایت نتایج زیر حاصل می شود:
نظام حاکم با طراحی و اجرای پروژه جهانی شدن سعی در جهت دهی به فرهنگ و تفکر خود نسبت به جهان دارد. بنابراین اساس دیپلماسی فرهنگی و گسترش آن در عصر جدید بر نفی جهانی شدن و حاکمیت فرهنگ نظام سلطه جهان استوار است و با شناخت و احترام به فرهنگ های دیگر، زمینه تعاملات فرهنگی را فراهم می کند.

جواب سوال بخوانید و پاسخ دهید صفحه ۵۵ تحلیل فرهنگی دوازدهم

۱- بر اساس سند بالا روشن کنید چرا آمریکایی‌ها در دیپلماسی فرهنگی‌شان، تمایل دارند با گروه‌های علاقه‌مند به مدرنیزه کردن (غربی کردن) ایران، ارتباط برقرار کنند؟

بر اساس اسناد موجود، سیاست ایالات متحده در قبال ایران بر محور دو هدف اصلی استوار است:

۱) تامین منافع ملی: آمریکا با حمایت از گروه‌ها و جریان‌های داخلی ایران که خواهان تغییرات ساختاری و گشایش بیشتر هستند، در پی تضمین و گسترش منافع خود در منطقه است. این منافع شامل دسترسی به منابع انرژی، نفوذ در بازارهای ایران، تقویت موقعیت ژئوپلیتیک در خاورمیانه و جلوگیری از ظهور قدرتی رقیب در این منطقه می‌شود.

۲) شناسایی قدرت‌های جدید: سیاست‌های آمریکا در قبال ایران فراتر از منافع اقتصادی و ژئوپلیتیک است. این کشور به دنبال ترویج ارزش‌ها و الگوهای سیاسی-اجتماعی غربی در ایران است. برنامه‌های آموزشی، فرهنگی و تبادلات دانشجویی، بخشی از این تلاش‌ها هستند. هدف نهایی، شکل‌دهی یک ایران دموکراتیک و همسو با غرب است که بتواند به عنوان یک شریک قابل اعتماد در منطقه عمل کند.

جواب بیندیشید صفحه ۵۵ فصل دوم تحلیل فرهنگی دوازدهم

کدام یک از محصولات و مولفه‌های فرهنگی استان شما، قابلیت انتشار در سایر کشورها را دارد و چگونه می‌توان از ظرفیت آن‌ها برای حفظ و ارتقای منافع ملی استفاده کرد؟

هنر، صنایع دستی، نمایش میراث فرهنگی و غیره اینها برخی از چیزهایی است که می توانیم آن ها انتشار دهیم.

جمع‌بندی

به‌طور کلی، این درس نشان می‌دهد که ارتباطات فرهنگی زمانی سودمند است که با حفظ هویت و باورهای بنیادین همراه باشد. مهاجرت، تبادل فرهنگی، و آشنایی با فرهنگ‌های دیگر می‌تواند موجب رشد و پیشرفت شود؛ اما در کنار آن باید با آگاهی، بصیرت و پایبندی به ارزش‌های اسلامی و ایرانی از سلطه فرهنگی و تأثیرات منفی بیگانگان جلوگیری کرد.