ترجمه متن درس دوم (إنَّكُم مَسؤولونَ) عربی دهم انسانی
درس دوم کتاب عربی پایه دهم رشته انسانی با عنوان «إنَّكُم مَسؤولونَ» به موضوع مسئولیتپذیری اجتماعی و نقش دانشآموزان در حفاظت از امکانات عمومی میپردازد. در این درس، از یک داستان واقعی و آموزشی استفاده شده تا دانشآموزان ضمن تمرین مهارت خواندن و ترجمه متن عربی، به اهمیت رعایت حقوق عمومی و احساس مسئولیت در برابر جامعه نیز توجه کنند. درک دقیق ترجمه این درس، علاوه بر تقویت زبان عربی، باعث رشد نگرش اجتماعی و شهروندی میشود.

📖 ترجمه متن عربی دهم انسانی درس دوم (إنَّكُم مَسؤولونَ) — صفحات ۱۸ و ۱۹
إنَّکُم مَسؤولونَ
معنی: بیتردید شما مسئول هستید.
کانَتْ سُمَیَّهُ بِانتِظارِ والِدَتِها بَعْدَ انْتِهاءِ الدَّوامِ الْمَدرَسيِّ،
معنی: سمیّه پس از پایان ساعت مدرسه، منتظر مادرش بود تا به خانه بازگردد.
وَ کانَتْ حُجُراتُ الْمَدرَسَهِ مُغْلَقَهً، وَ کانَتْ مُدیرَهُ الْمَدرَسَهِ وَ بَعضُ الْمُدَرِّساتِ یَنتَظِرْنَ أَنْ تَفْرُغَ الْمَدرَسَهُ مِنَ الطّالِباتِ.
معنی: کلاسهای مدرسه بسته بود و مدیر مدرسه و تعدادی از معلمها منتظر بودند تا مدرسه از حضور دانشآموزان خالی شود.
عِندَئِذٍ سَمِعَتْ سُمَیَّهُ صَوتَ مُکَیِّفِ الْهَواءِ مِنْ إحْدَی الْحُجُراتِ،
معنی: در این هنگام، سمیّه صدای کولر را از یکی از اتاقها شنید.
فَظَنَّتْ أَنَّ طالِباتِ صَفٍّ آخَرَ فی حِصَّهِ تَقویَهٍ، أَوْ یُمارِسْنَ نَشاطاً حُرّاً؛ وَ عِندَما نَظَرَتْ بِدِقَّهٍ، وَجَدَتِ الْحُجْرَهَ فارِغَهً
معنی: تصور کرد که دانشآموزان کلاسی دیگر در جلسه تقویتی یا فعالیت آزاد هستند؛ اما وقتی دقیقتر نگاه کرد، دید اتاق خالی است.
وَ بابَها مُغْلَقاً، فَذَهَبَتْ إلَی مُدیرَهِ الْمَدرَسَهِ، وَ أَخْبَرَتْها بِما شاهَدَتْ، فَشَکَرَتْهَا الْمُدیرَهُ، وَ طَلَبَتْ مِن سُمَیَّهَ إِطفاءَ الْمَصابیحِ وَ الْمُکَیِّفِ.
معنی: چون در اتاق بسته بود، نزد مدیر رفت و او را از آنچه دیده بود آگاه کرد؛ مدیر از او تشکر کرد و از سمیّه خواست چراغها و کولر را خاموش کند.
عِندَئِذٍ شاهَدَتِ الْمُدیرَهُ طالِبَهً بِاسْمِ فاطِمَه؛ کانَتْ فاطِمَهُ تَذهَبُ لِإِغلاقِ حَنَفیَّهِ الْماءِ الَّتی کانَتْ مَفتوحَهً قلیلاً.
معنی: در همان زمان، مدیر دختری به نام فاطمه را دید که برای بستن شیر آبی که کمی باز مانده بود، میرفت.
وَ فی صَباحِ الْیَومِ التّالی، شَکَرَتْ مُدیرَهُ الْمَدرَسَهِ فِی الِاصْطِفافِ الصَّباحیِّ سُمَیَّهَ وَ فاطِمَهَ لِاهْتِمامِهِما بِالْمَرافِقِ الْعامَّهِ.
معنی: صبح روز بعد، مدیر مدرسه در صف صبحگاهی از سمیّه و فاطمه به خاطر توجه و دلسوزیشان نسبت به تأسیسات عمومی تشکر کرد.
📚 گفتوگو و ادامه ترجمه درس دوم عربی دهم انسانی — صفحه ۱۹
و فی حِصَّهِ الْعُلومِ الِاجْتِماعیَّهِ، قامَتْ رُقَیَّهُ وَ سَأَلَتِ الْمُدَرِّسَهَ:
معنی: در زنگ مطالعات اجتماعی، رقیه برخاست و از معلم پرسید:
«مَا الْمَقصودُ بِالْمَرافِقِ الْعامَّهِ؟»
معنی: منظور از تأسیسات عمومی چیست؟
أَجابَتِ الْمُدَرِّسَهُ: «هیَ الْأَماکِنُ الَّتی تَمتَلِکُها الدَّولَهُ، وَ یَنتَفِعُ بِهَا النّاسُ جَمیعاً. إِذا فَهِمْتِ مَعناها، فَاذْکُری لَنا أَمثِلَهً لِلْمَرافِقِ الْعامَّهِ.»
معنی: معلم پاسخ داد: مکانهایی است که دولت مالک آن است و همه مردم از آن بهره میبرند. اگر مفهوم را دریافتی، چند نمونه برایمان بگو.
أَجابَتْ رُقَیَّهُ: «الَمَْدارِسُ وَ الهَواتِفُ الْعامَّهُ وَ الْمُستَشفَیاتُ وَ الْمُستَوصَفاتُ وَ الْمَتاحِفُ وَ الْمَکتَباتُ وَ دَوراتُ الْمیاهِ وَ الْحَدائِقُ الْعامَّهُ وَ الْأَشجارُ عَلَی الرَّصیفِ و أَعْمِدَهُ الْکَهرَباءِ …»
معنی: رقیه گفت: مدارس، تلفنهای عمومی، بیمارستانها و درمانگاهها، موزهها، کتابخانهها، سرویسهای بهداشتی، پارکهای عمومی، درختان کنار پیادهرو و تیرهای برق و…
🌿 ترجمه ادامه متن عربی دهم انسانی درس دوم — صفحه ۲۰
أَجابَتِ الْمُدَرِّسَهُ: «أَحْسَنْتِ، وَ الْحِفاظُ عَلَی هذِهِ الْمَرافِقِ واجِبٌ عَلَی کُلِّ مُواطِنٍ.»
معنی: معلم گفت: آفرین، حفظ این تأسیسات وظیفه هر شهروندی است.
سَأَلَتِ الطّالِباتُ بِتَعَجُّبٍ: «لِمَ وَ کَیفَ؟! ذٰلِکَ واجِبُ الدَّولَهِ.»
معنی: دانشآموزان با شگفتی پرسیدند: چرا و چگونه؟! این کار وظیفه دولت است.
قالَتِ الْمُدَرِّسَهُ: «بَلْ هیَ مَسؤولیَّهٌ مُشتَرَکَهٌ، فَسُمَیَّهُ الَّتی أَطْفَأَتِ الْمُکَیِّفَ وَ الْمَصابیحَ وَ فاطِمَهُ الَّتی أَغْلَقَتْ حَنَفیَّهَ الْماءِ وَ الطّالِبَهُ الَّتی تَدخُلُ مَکتَبَهَ الْمَدرَسَهِ فَتُحافِظُ عَلَی الْهُدوءِ فیها وَ عَلَی نَظافَهِ الْکُتُبِ وَ تَرتيبِها،
معنی: معلم گفت: بلکه این مسئولیتی مشترک است؛ سمیه که کولر و چراغها را خاموش کرد، فاطمه که شیر آب را بست، و دانشآموزی که وارد کتابخانه میشود و آرامش، نظم و پاکیزگی آن را رعایت میکند؛
وَ تِلْکَ الَّتی تَنصَحُ مَنْ یَرمی النُّفایاتِ فی غَیرِ مَکانِها بِکَلامٍ طَیِّبٍ؛ هٰؤلاءِ یَعمَلْنَ بِواجِباتِهِنَّ کَمُواطِناتٍ یَشْعُرْنَ بِالْمَسؤولیَّهِ.»
معنی: و آن دختری که فرد خطاکار را با گفتاری نیکو نصیحت میکند؛ همه آنان مانند شهروندانی هستند که حس مسئولیت دارند و به وظایفشان عمل میکنند.
قامَتْ سُمَیَّهُ وَ قالَتْ: «أَ لَیسَ مِنَ الْمُناسِبِ کِتابَهُ هٰذَا الْحَدیثِ عَلَی اللَّوحَهِ الْجِداریَّهِ؟
معنی: سمیه بلند شد و گفت: آیا خوب نیست این حدیث روی تابلوی دیواری نوشته شود؟
إنَّکُم مَسؤولونَ حَتَّی عَنِ الْبِقاعِ وَ الْبَهائِمِ.
معنی: شما حتی در برابر زمینها و حیوانات نیز مسئول هستید.
قَبِلَتِ الْمُدَرِّسَهُ وَ قالَتْ: «هذَا الاِقْتِراحُ حَسَنٌ، وَ سَنَتَعاوَنُ جَمیعاً عَلَی الْعَمَلِ بِهٰذَا الْحَدیثِ.»
معنی: معلم پیشنهاد را پذیرفت و گفت: این پیشنهاد خوبی است و همه با هم برای عمل به این حدیث همکاری خواهیم کرد.

📌 معنی کلمات مهم درس دوم عربی دهم انسانی
| کلمه | معنی | کلمه | معنی |
|---|---|---|---|
| أَخبَرَ | خبر داد | حَنَفیَّهُ الْماءِ | شیر آب |
| أَحسَنْتِ | آفرین بر تو | مَرافِق عامَّه | تأسیسات عمومی |
| أَغلَقَ | بست | نُفایَه | زباله |
| أَعمِدَه | ستونها | بَهائِم | چهارپایان |
| اِقتِراح | پیشنهاد | هُدوء | آرامش |
| اِنتَفَعَ | بهره برد | قامَ | برخاست |
| اِصطِفاف صَباحیّ | صف صبحگاه | مارَسَ | انجام داد |
| عِندَئِذٍ | در این هنگام | نَصَحَ | پند داد |
| حُجُرات | اتاقها | تَیّار | جریان |
| مُکَیِّفُ الْهَواءِ | کولر | حِفاظ عَلَی | نگهداری از |
🕌 جمعبندی
درس دوم عربی دهم انسانی با داستانی ساده و آموزنده، مفهومی عمیق را منتقل میکند: همه ما در برابر امکانات و محیط پیرامون خود مسئول هستیم. این درس نهتنها مهارت ترجمه را تقویت میکند، بلکه احساس تعلق اجتماعی و شهروندی را نیز در دانشآموزان پرورش میدهد. با تمرین ترجمه و توجه به واژگان، میتوان مفاهیم زبانی و فرهنگی را همزمان آموخت و به شهروندانی مسئول تبدیل شد.











