ترجمه درس چهارم عربی یازدهم تجربی و ریاضی (آدابُ الْکَلامِ)
درس چهارم عربی پایه یازدهم با عنوان «آدابُ الْکَلامِ» (آداب گفتار) به بیان شیوههای درست سخن گفتن، پرهیز از گفتار نادرست و نقش زبان در شکلگیری شخصیت انسان میپردازد. در این درس، با استفاده از آیات قرآن، احادیث و حکمتها، به دانشآموزان یادآوری میشود که گفتار تأثیر فراوانی بر روابط اجتماعی، تربیت فردی و حتی سرنوشت انسان دارد.
در ادامه، ترجمه دقیق و روان متن عربی درس چهارم عربی یازدهم تجربی و ریاضی را مشاهده میکنید 👇

📚 ترجمه متن صفحه ۵۰ درس چهارم عربی یازدهم تجربی و ریاضی
-
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِیدًا
ای اهل ایمان! از خدا پروا داشته باشید و سخنی درست و محکم بر زبان آورید. -
لِلْکَلامِ آدابٌ یَجِبُ عَلَی الْمُتَکَلِّمِ أَن یَعْمَلَ بِها وَ یَدْعُوَ الْمُخاطَبینَ بِکَلامٍ جَمیلٍ إلَی الْعَمَلِ الصّالِحِ
سخن گفتن آدابی دارد که گوینده باید به آنها پایبند باشد و با سخنی نیکو مخاطبان را به کار شایسته فراخواند.
وَ أَن لا یُجادِلَهُم بِتَعَنُّتٍ
و از جدال و ستیز بیهوده و لجاجتآمیز بپرهیزد.
﴿ادُعْ إلیَ سَبیلِ رَبِّکَ باِلْحِکمَهِ وَ الْمَوعِظهَِ الْحَسَنَهِ وَ جادِلْهُم باِلَّتی هِیَ أَحسَنُ﴾
با حکمت و اندرز نیک به راه پروردگارت دعوت کن و با شیوهای نیکوتر گفتوگو نما.
🕌 ترجمه بخش سوم و چهارم درس چهارم عربی یازدهم تجربی و ریاضی
-
وَ یَجِبُ أَنْ یَکونَ عامِلاً بِما یَقولُ، حَتَّی یُغَیِّرَ سُلوکَهُم
باید خود نیز به سخنانش عمل کند تا در رفتار مخاطبان تأثیر بگذارد.
﴿لِمَ تَقولونَ ما لا تَفْعَلونَ﴾
چرا چیزی را بر زبان میآورید که خود انجام نمیدهید؟
-
وَ یَجِبُ أَنْ یُسَلِّمَ قَبْلَ التَّکَلُّمِ
پیش از سخن گفتن، باید سلام کرد.
«اَلسَّلامُ قَبْلَ الْکَلامِ.»
سلام بر گفتار مقدم است.
کَما یَجِبُ أَن یَکونَ کَلامُهُ لَیِّناً وَ أنْ یکونَ عَلَی قَدرِ عُقولِ الْمُستَمِعینَ
همچنین باید گفتارش نرم و متناسب با درک شنوندگان باشد،
لِکَی یُقْنِعَهُم وَ یَکْسِبَ مَوَدَّتَهُم
تا دل آنان را به دست آورد و قانعشان کند.
«کَلِّمِ النّاسَ عَلیٰ قَدْرِ عُقولهِمِ»
با مردم به اندازه فهمشان سخن بگو.
وَ «عَوِّدْ لِسانَکَ لیٰنَ الْکَلامِ.»
زبانت را به سخن نرم عادت بده.
📖 ترجمه بخش پنجم و ششم درس چهارم عربی یازدهم تجربی و ریاضی
-
وَ عَلَیهِ أَن لا یتَکَلَّمَ فی ما لَیسَ لَه بِهِ عِلْمٌ
نباید درباره چیزی که از آن آگاهی ندارد سخن بگوید.
﴿وَ لا تَقْفُ ما لَیسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ﴾
از چیزی که به آن علم نداری پیروی مکن.
-
وَ عَلَیه أَنْ لا یَتَدَخَّلَ فی مَوضوع یُعَرِّضُ نفَْسَهُ للِتهُّمَِ
نباید در موضوعاتی وارد شود که باعث تهمت یا سوءظن نسبت به او میشود.
📌 ترجمه صفحه ۵۱ درس چهارم عربی یازدهم تجربی و ریاضی
-
«اتِقَّوا مَواضِعَ التهُّمَِ»
از موقعیتهایی که زمینه تهمت دارند دوری کنید.
اَلْمُتَکَلِّمُ یُعْرَفُ بِکَلامِهِ. «تَکَلَّموا تُعْرَفوا»
شخص سخنگو از سخنش شناخته میشود؛ سخن بگویید تا شناخته شوید.
-
فَإنَّ الْمَرْءَ مَخْبوءٌ تَحْتَ لِسانِهِ
زیرا حقیقت انسان در پشت سخنش نهفته است. -
فی بَعضِ الْأَوقاتِ قُدرَهُ الْکَلامِ أَقوَی مِنَ السِّلاحِ
در برخی زمانها، نیروی سخن از سلاح نیز برندهتر است. -
«رُبَّ کَلامٍ کَالْحُسامِ»
چه بسا سخنی چون شمشیری بُرنده باشد. -
وَ رُبَّ کَلامٍ یَجلِبُ لَکَ الْمَشاکِلَ
و گاهی نیز گفتاری سبب مشکلات برای انسان میشود.
«فَکِّرْ ثُمَّ تَکَلَّمْ تَسلَمْ مِنَ الزَّلَلِ»
پیش از سخن گفتن بیندیش تا از لغزش در امان بمانی.
-
یَجِبُ عَلَی الْإنسانِ الِاجْتِنابُ عَنْ ذِکْرِ الْأقوالِ الَّتی فیهَا احْتِمالُ الْکِذْبِ
باید از گفتن سخنانی که احتمال دروغ در آنها هست خودداری کرد.
«لا تُحَدِّثْ بِما تَخافُ تَکذیبَهُ.»
چیزی را مگو که از تکذیب شدنش بیم داری.
-
طوبیٰ لِمَنْ لا یَخافُ النّاسُ مِنْ لِسانِهِ
خوشا به حال کسی که مردم از زبان او در هراس نیستند.
«مَنْ خافَ النّاسُ مِنْ لِسانِهِ فَهُوَ مِنْ أَهْلِ النّارِ.»
کسی که مردم از زبانش میترسند از دوزخیان است.
-
وَ مِنْ آدابِ الْکَلامِ قِلَّتُهُ
از آداب گفتار، کمگویی و پرمفهوم سخن گفتن است.
«خَیرُ الْکَلامِ ما قَلَّ وَ دَلَّ»
بهترین سخن آن است که کم و پرمعنا باشد.

🧠 حکمت پایانی درس چهارم عربی یازدهم تجربی و ریاضی
وَقَفَ رَجُلٌ جَمیلَ الْمَظهَرِ أَمامَ سُقراط یَفتَخِرُ بِمَلابِسِهِ وَ بِمَظهَرِهِ
مردی خوشسیما در برابر سقراط ایستاد و به لباس و ظاهر خود میبالید.
فَقالَ لَهُ سُقراط: تَکَلَّمْ حَتَّی أَراکَ
سقراط به او گفت: سخن بگو تا شخصیت واقعیات را ببینم.
📌 معنی کلمات مهم درس چهارم عربی یازدهم تجربی و ریاضی
| واژه | معنی | واژه | معنی |
|---|---|---|---|
| اُدْعُ | فرا بخوان | کَلَّمَ | سخن گفت |
| لا تُحَدِّثْ | سخن مگو | تُهَم | تهمتها |
| لا تَقْفُ | پیروی نکن | سَدید | استوار |
| لَیِّن | نرم | طوبیٰ لِـ | خوشا به حال |
| عَوَّدَ | عادت داد | مَخْبوء | پنهان |
| قِلَّه | کمی | یُعَرِّضُ | در معرض قرار میدهد |
📝 جمعبندی
درس چهارم عربی یازدهم تجربی و ریاضی با عنوان آدابُ الْکَلامِ، به ما میآموزد که گفتار، نشاندهنده شخصیت انسان است و باید با تفکر، آگاهی، صداقت و احترام همراه باشد. این درس تأکید میکند که زبان میتواند ابزاری برای هدایت، محبت و پیشرفت باشد؛ اما اگر نادرست به کار گرفته شود، آسیبهای زیادی به همراه دارد. پس بهترین راه، سخن گفتن کم، سنجیده و از روی حکمت است 🌿











