نویسنده
توسط:admin  |
تاریخ
۹۵/۰۸/۱۶   |
بازدید
17 بازدید

pdf پژوهش کاربردی در تعلیم و تربیت علی سید طاهرالدینی-ویژگی ها،اهداف و مراحل اقدام پژوهشی-فصلنامه پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت-دانلود فصلنامه تعلیم و تربیت اسلامی-مقاله تعلیم و تربیت-دوفصلنامه علمی پژوهشی تربیت اسلامی-پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت انجمن-مجلات علمی پژوهشی آموزش و پرورش

مقدمه:

ایجاد تحول در تعلیم و تربیت و پی ریزی نظام کارآمد فقط از طریق ترویج و اقدام پژوهشی میسور است.
کورت لویتن پدر و پدیدآورنده واژه اقدام پژوهی از آن به عنوان یک روش جهت حل مشکلاتی که پس از جنگ جهانی دوم برای افراد انسانی پیش آمده بود. استفاده کرد. رویکرد اقدام پژوهی در تحقیق آموزشی به وسیله خیزش و حرکت اجتماعی تحت عنوان((معلم پژوهنده)) در فاصله سال های ۱۹۶۰-۱۹۷۰ پذیرفته شد. این پویش فعالیت کلاسی معلم را به عنوان کسی که در شناسایی مشکل و یافتن راه حل موثرترین، محق ترین و شایسته ترین فرد است،در فرآیند تحقیق عمل وارد کرد.

تحقیق چیست؟

تلاش علمی منظم و دقیق بااستفاده از روش مناسب برای دستیابی نسبتا جامع به واقعیت یک موضوع.

عناصر تحقیق پژوهش کاربردی:

  1. کار علمی است.
  2. روش می خواهد.
  3. نیازمند نظم است.
  4. هدف دارد.
  5. دقت لازم دارد.
  6. باید نتیجه داشته باشد.

روش های تحقیق پژوهش کاربردی:

  1. روش تجربی: تجربه فردی
  2. روش مرجع: تجربه دیگران
  3. روش شهودی: استدلال بر مبنای حدس و گمان
  4. روش قیاسی(ارسطو): از کل به جز
  5. روش استقرایی: از جز به کل
  6. روش علمی: تلفیق قیاسی و استقرایی(داروین)

الگوی جان دیویی در روش تحقیق علمی

  1. شناخت و بیان مسئله
  2. ساختن فرضیه
  3. جمع آوری اطلاعات
  4. تجزیه و تحلیل داده ها
  5. استنتاج برای تائید یا رد فرضیه

طرح تحقیق چیست؟

طرح تحقیق(proposal)که چهارچوب اولیه یک تحقیق به شمار می رود اساسی ترین و مشکل ترین مرحله از مراحل تحقیق است.
طرح تحقیق خلاصه ای از کلیه مراحلی است که محقق برای رسیدن به هدف تحقیق خواهد پیمود.

مزایای طرح تحقیق:

  1. صرفه جویی در وقت
  2.  تسهیل انجام تحقیق
  3.  اعتبار بخشیدن به یافته ها
  4.  کنترل متغیر های ناخواسته

مراحل طرح تحقیق:

۱) عنوان پژوهشی

۲) بیان مسئله

۳) اهمیت و ضرورت پژوهش

۴) اهداف پژوهش

۵) فرضیه پژوهش

۶) تعاریف متغیرها

۷) پیشینه تحقیق

۸) روش تحقیق

۹) جامعه آماری

۱۰) روش نمونه گیری

۱۱) ابزار اندازه گیری

۱۲) روش های آماری

 

ویژگی های اقدام پژوهی

((زوبر-اسکریت(۱۹۸۲) به چهار ویژگی متمایز کننده اقدام پژوهی به شرح زیر اشاره کرده است:

  • اقدام پژوهی جستوجوی مشارکتی و منتقدانه است.
  • نسبت به دست آوردهای جستوجوی مشارکتی،در افراد درگیری با فرایند پژوهش حس مسئولیت ایجاد می کند.
  • به خود ارزیابی و تعهد اقدام پژوهان کمک می کند.
  • راه حل مشارکتی و استمرار غنای شغلی از  ویژگی های دیگر اقدام پژوهی است(ریدینگ،فاوول و لوی،۱۹۹۵،ص۲)

اهداف اقدام پژوهشی

اهداف عمده واصلی اقدام پژوهشی تغییر وضعیت موجود و تبدیل آن به وضعیت مطلوب است ونیز تولید دانش عملی به منظور افزایش بهزیستی یا رفاه برای افراد انسانی نیز می تواند از اهداف دیگر اقدام پژوهی باشد.
از نظر ساکی(۱۳۸۳) اقدام پژوهی دو هدف عمده را دنبال می کند:
اول بهبود و دوم مشارکت اهداف مربوط به بهبود که این خود نیز شامل سه حوزه می شود که عبارتند از: بهبود عمل،رشد درک و شناخت عمل به وسیله عاملان علاج وبهبود موقعیتی که عمل در آن رخ می دهد.

مراحل و فرایند اقدام پژوهی

اشکال گوناگون اقدام پژوهی تا به حال تکامل قابل ملاحظه ای کرده است. و اتخاذ یک رویکرد روش مند مشخص می باشد که دربرگیرنده تعریف مساله، فعالیت برنامه ریزی،ارزیابی و بازخورد است.در این فراگرد شناخت حاصل از دور اولیه برنامه ریزی به منظور طراحی و اصلاح فعالیت برنامه ریزی در دوم به کار گرفته می شود و فرایند پژوهش تکرار می گردد. نمودار مزبور در شکل زیر نشان داده شده است.

قاسمی پویا(۱۳۸۲) در چرخه اقدام پژوهی معتقد به مراحل زیر می باشد که در ذیل به اختصار به آن اشاره می شود:

  • ۱)  مشخص کردن موضوع و عنوان پژوهش
  • ۲)  توصیف وضعیت موجود و تشخیص مساله
  • ۳)  گردآئری اطلاعات(شواهد۱)
  • ۴)  تجزیه و تحلیل و تفسیر داده ها
  • ۵)  انتخاب راه جدید و نظارت بر آن
  • ۶)  اجرای طرح جدید و نظارت بر آن
  • ۷)  گردآوری اطلاعات(شواهد۲)
  • ۸)  ارزشیابی تاثیر اقدام جدید و تعیین اعتبار آن
  • ۹)  تجدید نظر و دادن گزارش نهایی یا اطلاع رسانی

ویژگی های عنوان یک اقدام پژوهی

۱-موضوع اقدام پژوهی باید متضمن مساله اصلی پژوهش باشد.

((بهبود روش تدریس درس فیزیک در اول دبیرستان)) در صورتی که مساله اقدام پژوه، ضعف یادگیری دانش آموزان یک کلاس در درس فیزیک بود او با اتخاذ یک روش تدریس جدید و خلاق توانسته بود یادگیری دانش آموزان را بهبود بخشد. بنابراین عنوانی که دربرگیرنده مسئله محقق است((افزایش توان یادگیری دانش آموزان در درس فیزیک)) است. نه روشی که برای حل این مسئله به کاربرده است. و یا در شرایط دیگری به عنوان نمونه، پژوهشگر برای فعالیت پژوهشی خود عنوان ((مشارکت دانش آموزان در فراگیری درس عربی)) را انتخاب کرده بود. . و حال آن که مسئله اصلی اقدام پژوه،(( توانایی یادگیری دانش آموزان یک کلاس اول راهنمایی در درس عربی)) بوده، که محقق با به کارگیری رسانه های آموزشی و استفاده از الگوهای مشارکتی تدریس پ، توانسته بود، قابلیت یادگیری دانش آموزان را افزایش دهد.

۲) موضوع اقدام پژوهی باید شفاف و بدون ابهام باشد:

پژوهشگری که برای کار خود عنوان ((مسیر اصلی تغییر)) را انتخاب کرده بود. مسئله اش ضعف دانش آموزان یک کلاس در درس شیمی پایه دوم دبیرستان بوده که با تلاش فراوان موفق شده بود سطح یادگیری آن ها را در حد چشم گیری افزایش دهد.

۳) موضوع اقدام پژوهی باید از چهارچوب محیط کاری محقق سرچشمه بگیرد:

  1. افزایش اعتماد دانش آموزان در جلسه امتحان
  2.   افزایش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان
  3.   بررسی رابطه بین جو سازمانی و سبک مدیریت

۴) عنوان باید تغییر وضع نامطلوب را در جهت بهبودی و ارتقا نشان بدهد

در اقدام پژوهی عنوان تحقیق باید تغییر کرده و تبدیل وضع موجود به وضع مطلوب را نشان می دهد.

در ضمن واژه هایی مانند:تقویت،کاهش، تغییر، اصلاح، ایجاد، حل رفع، تبدیل، بهبود و … دلالت بر تبدیل وضعموجود به وضع مطلوب را دارند و بهتر است عناوین اقدام پژوهی با این گونه کلمات و اصطلاحات شروع شود.

به مثال های زیر توجه کنید.

  • روش یادگیری مبحث توان در درس ریاضی پایه دوم رشته ریاضی دبیرستان
  • ناسازگاری یک دانش آموز
  • تشویق و ترغیب دانش آموزان یک مدرسه برای شرکت در مسابقه کتاب خوانی

۵) عنوان باید با مسئله هم پوشی داشته باشد.

اگر پژوهشگری برای حل مشکل یک دانش آموز تلاش کرده باشد عنوان زیر با مسئله ای که محقق دنبال کرده هم پوشی ندارد:

((حل مشکل رفتاری دانش آموزان))

اصلاح شده آن به شکل زیر است:

((حل مشکل رفتاری یک دانش آموز پایه دوم ابتدایی))

یا اگر محقق برای افزایش انگیزه دانش آموزان یک کلاس تلاش کرده باشد عنوان زیر با مسئله پژوهشگر هم پوشی ندارد.

(( افزایش انگیزه دانش آموزان)) که آن را به صورت(( افزایش انگیزه دانش آموزان یک کلاس پایه دوم متوسطه رشته ریاضی در دس هندسه)) می توان اصلاح کرد.


facebook googleplus twitter linkedin
دانلود فایل با لینک غیر مستقیم
مطالب مرتبط


شما هم نظر خود را درمورد این پست به ما بگویید!


در جریان همه آموزش ها قرار بگیرید
با عضویت در خبرنامه جدیدترین مطالب آموزشی را در ایمیل خود داشته باشید.